Wat doet stress met ons lichaam?

stressIn feite is stress een zeer nuttige reactie van ons lichaam. Het activeert onder andere ons immuunsysteem en verhoogt voor korte tijd onze afweer tegen ontstekingsprocessen. Maar als fysieke stresssituaties langer aanhouden, werken die zeer negatief op onze gezondheid uit.

Wat gebeurt er bij acute stress?

Of het nu een wild dier is dat ons bedreigt of een bedreigende situatie op ons werk. De reactie daarop door het lichaam is dezelfde. In een fractie van een seconde komt extra energie vrij om zich optimaal voor te bereiden voor strijd of vlucht. Fight or flight. En dat gebeurt allemaal zonder bewuste sturing. Ons lichaam grijpt terug op een diep in ons geworteld mechanisme dat in een reflex handelt. Mensen in het stenen tijdperk reageerden op precies dezelfde wijze als wij nu. Stress roept in de mens een proces op dat van levensbelang is. En dat ertoe bijdraagt dat hij zich kan verdedigen in geval van gevaar.

 

 

Als onze zintuigen bedreiging waarnemen

Via de zintuigen geraakt de informatie over bedreigende situaties in het stress-regelcentrum van onze hersenen. Dat regelcentrum zetelt dus letterlijk “tussen de oren”. Denk daarbij aan het waarnemen van:

  • bedreigingen;
  • verdriet;
  • ergernis;
  • spanningen.

Met behulp van boodschapperstoffen (hormonen of neurotransmitters) wordt die informatie aan andere organen doorgegeven. Het lichaam maakt onder meer stresshormonen aan als:

  • adrenaline;
  • noradrenaline;
  • en cortisol.


Bij acute stress extra energie voor vlucht of strijd

Die hormonen zetten het lichaam aan tot een ​​energieboost:

  • de ademhaling wordt sneller;
  • hart en bloedsomloop worden extra belast;
  • de bloeddruk stijgt;
  • de zuurstoftoevoer wordt verhoogd;
  • er wordt gericht meer bloed naar de spieren gestuurd;
  • die spieren spannen zich aan.

Kortom: het lichaam stelt bij acute stress in enkele seconden voldoende zuurstof en energie voor vlucht of strijd ter beschikking. Bovendien wordt het immuunsysteem sterker geactiveerd. Het verhoogt bijvoorbeeld voor korte tijd onze afweer tegen ontstekingsprocessen.

Ons denken neemt even pauze

Tegelijkertijd onderdrukt het lichaam functies die het niet direct nodig heeft:

  • de concentratie is verhoogd. De waarneming daarentegen is beperkt en helemaal gefocust op de actuele stresssituatie;
  • dat gaat ten koste van onze objectieve beoordeling. Ons denken raakt min of meer geblokkeerd;
  • oog in oog met ernstig gevaar, is ook de spijsvertering van minder belang. Het lichaam schroeft de activiteit van de maag terug. Maar het verhoogt de darmwerking.

Ontspanning als de stresssituatie weer voorbij is

Is de stresssituatie eenmaal voorbij?

  • dan vermindert het vrijkomen van adrenaline en noradrenaline weer;
  • het lichaam keert terug in de ruststand. Hoe lang dat proces duurt, hangt af van de hoeveelheid en de duur van de stressbelasting;
  • de spieren ontspannen zich weer;
  • het hart klopt rustiger;
  • de bloeddruk daalt;
  • en de ademhaling wordt langzamer.

Ook die ontspanning is van vitaal belang. Want daardoor komt er weer energie beschikbaar.

Als fysieke stressreacties langer aanhouden

Het lichaam schiet bij acute stress voor korte tijd in de alarm-stand. Bij onze voorouders volgde na een ontsnapping of gevecht ook weer enige tijd rust. Als men tenminste de situatie wist te overleven. Houden fysieke stressreacties echter over langere tijd aan, dan werken de oorspronkelijk voor zelfbehoud bedoelde activiteiten averechts.

Plaats een reactie