Basilicum, tamagotchi onder de kruiden

BasilicumIn de supermarkt staan ​​ze vaak naast de tomaten, de potjes met basilicum. Thuis belanden ze meestal op de vensterbank. En daar sterven ze in de regel een stille dood. Basilicum zal dan wel niet gemakkelijk zijn om te verzorgen, denkt menigeen. Maar dat is een misverstand.

Kruiden zonder eigen tuin

Kruiden zijn een weldaad voor onze voeding, een verrijking voor elk gerecht. Vooral als ze vers worden geoogst. Een kruidentuintje is een waar paradijs voor de zintuigen:

  • fris groen zorgt voor een goed humeur;
  • het ruikt heerlijk;
  • en smaakt onvergelijkbaar lekker.

 

Kruiden kweken op vensterbank of balkon

Wie graag zo’n stukje paradijs wil bezitten, heeft daarvoor niet per se een tuin nodig. Kruiden kunnen immers gemakkelijk in potten en bloembakken worden gekweekt:

  • op het balkon;
  • op het terras;
  • of op de vensterbank.

Met de oogst kan je soepen, salades en sauzen verfijnen, zomerdrankjes maken en thee bereiden. Of zelfs een kleine huisapotheek aanleggen. Dat bespaart niet alleen geld, maar het maakt ook enigszins onafhankelijk van het aanbod in de supermarkt.

Als basilicum een tamagotchi was ……

Tomaten en basilicum zijn een geweldig duo, niet alleen op het bord, maar ook in de pot. Maar basilicum heeft wel veel aandacht nodig. Ongeveer net zo veel als een tamagotchi. Wie herinnert zich niet die elektronische huisdiertjes uit Japan? Zou basilicum een ​​tamagotchi zijn, dan zou hij piepen als er tocht, te veel zon of gebrek aan water was.  Maar de plant is een stille huisgenoot die geen tweede leven kent.

Langer plezier van basilicum

Maar zelfs met veel aandacht houdt deze plant het geen zomer lang uit. Een paar tips kunnen zijn leven echter wel iets verlengen:

  • plaats het koudegevoelige plantje niet te vroeg op het balkon;
  • vermijd grootbladige types. Ze zien er verleidelijk uit, maar ze zijn alleen geschikt voor snel gebruik;
  • na een eerste oogst loopt basilicum weer uit. Maar de tweede oogst is niet meer zo krachtig. Daarna is het plantje rijp voor de composthoop.

 

Basilicum knippen

Om een stevige volle plant te krijgen, moet je basilicum op de juiste manier knippen. Pluk je altijd alleen maar de blaadjes af, dan sterven de ‘lege’ scheuten af. Op die manier verzwak je de plant. Trouwens, die scheutjes breek je nooit zomaar af. Gebruik altijd een schaar bij het oogsten.

 

Kweek meerdere varianten in je tuintje

Omdat basilicum van nature maar een kort leven heeft, wordt aangeraden om verschillende variëteiten in je minituintje te kweken:

  • de “gewone” Genovese voor pesto en salades;
  • de roodbladige als alternatief;
  • de kleinbladige Griekse basilicum;
  • of Afrikaanse variant met een licht bittere smaak.

 

Medicijnen kunnen je smaak veranderen

vrouw heeft geen trek in eten door medicijnenSmaakt het eten plotseling anders of minder intens. Grote kans dat gebruik van (andere) medicijnen de oorzaak is. Pillen en poeders kunnen je smaak veranderen of verstoren. Gelukkig is in de meeste gevallen de stoornis van tijdelijke aard.

Reuk- en smaakstoornissen door medicijnen

Zelfs een onschuldige verkoudheid kan de reuk en smaak aanzienlijk beïnvloeden. Diverse ziekten maar ook meerdere medicijnen kunnen soms leiden tot aanhoudende, belastende stoornissen. Gelukkig zijn veel van die stoornissen omkeerbaar. Reuk- en smaakstoornissen gerelateerd aan geneesmiddelen, verdwijnen meestal na het stoppen van de inname.

Hoe kunnen medicijnen de smaak verstoren?

Medicijnen kunnen op velerlei wijze het smaakvermogen beïnvloeden:

  • sommige medicijnen laten al bij inname een onaangename smaak in het speeksel achter;
  • andere geneesmiddelen veroorzaken een droge mond. Verminderd speeksel kan de smaakpapillen storen en daarmee de smaakbeleving.

Maar het is niet eenvoudig om vast te stellen of medicatie tot smaakstoornissen heeft geleid. Veel patiënten melden vermoedens over een mogelijk verband pas, als die verandering al erg uitgesproken is.

Waardoor verandert de smaak van voeding?

Een goed werkend smaaksysteem draagt bij aan de kwaliteit van leven bij eten en drinken. Het smaaksysteem waarschuwt ook voor giftige of schadelijke stoffen. Tot veranderingen in de smaakwaarneming kunnen vaak leiden:

  • chemicaliën;
  • medicijnen;
  • blootstelling aan metalen (kwik, koper, zink, chroom, lood, enz.).

Volledig verlies van smaak is echter een uitzondering. Bij hypogeusie, een verminderd vermogen om smaakprikkels waar te nemen, lijkt het vooral te gaan om de waarneming van zoete spijzen.

Smaak is heel persoonlijk

In tegenstelling tot ontelbare reukgevoelens, hebben mensen slechts vijf erkende smaken:

  • zoet;
  • zuur;
  • bitter;
  • zout;
  • umami, de smaak van eiwitten, de smaak van vlees.

Er zijn wel aanwijzingen voor andere smaken in onze voeding zoals vet en calcium maar het is nog niet wetenschappelijk bewezen dat dit unieke smaken zijn.

 

Onze smaakpapillen

De zintuigen voor smaakgevoel zijn de smaakpapillen, die zich verspreid in de hele mondholte bevinden. Deze bolvormige deeltjes bestaan uit ongeveer honderd receptorcellen. Je kan ze met het blote oog op de tong waarnemen als rode papillen. De talrijke sensorcellen van een smaakpapil kan men onderverdelen in vijf verschillende klassen. Dat verklaart waarom we vijf verschillende smaken hebben.

Minder eetlust is niet zonder risico

Als de smaakzin afneemt, heeft dit een negatieve uitwerking op de levenskwaliteit. Zonder smaakbeleving tijdens het eten, verliezen veel mensen hun eetlust. Als dat resulteert in gewichtsverlies, kan dit vooral bij oudere of ernstig zieke patiënten gevaarlijk zijn. Er bestaat het gevaar dat ze bedorven spijzen eten bij gebrek aan een goede smaakzin.

Ascal: als poeder of ook als tablet?

Ascal poederAscal poeder schrijven artsen voor als ze de werking van het medicijn willen versnellen. Maar in doseringen tot 100 mg is Ascal ook als tablet te verkrijgen. Maar  Ascal poeder werkt doorgaans veel sneller dan tabletten. Tabletten moeten immers eerst in de maag oplossen. Daarmee verhoogt ook het risico dat zich daar een (te) grote concentratie van het werkzame bestanddeel vormt, met kans op maagklachten.

Meer lezenAscal: als poeder of ook als tablet?

Ui en knoflook, wonderknollen met karakter

Ui en knoflookUi en knoflook verfijnen niet alleen diverse gerechten, ze behoren ook tot de oudste geneeskrachtige planten dankzij hun hoge gehalte aan vitaminen en mineralen. En juist hun prikkelende dampen en penetrante geur zijn karakteristieke kenmerken van hun gezondheidsbevorderende werking. Volgens oude zou knoflook als afweer tegen vampiers dienen. De moderne wetenschap getuigt ook van een bepaalde beschermende functie. Niet zozeer tegen graaf Dracula, maar tegen aanvallen op onze gezondheid.

Ui en knoflook behoren beide tot de lookgewassen

Ui en knoflook behoren beide tot de zogenaamde bol- en lookgewassen en zijn verwant aan asperges en narcissen. Ze worden gerekend tot de meest vezelrijke groenten en zoals iedereen ongetwijfeld weet, zijn vezels onmisbaar voor de spijsvertering. Bovendien bevatten ze nauwelijks calorieën: 100 gram ervan brengen het slechts tot 28 kcal.

Gezonde zwavelverbindingen in ui en knoflook

Maar het meest gezond zijn de in vet oplosbare zwavelverbindingen in ui en knoflook: allicine en alliine. Dankzij deze stoffen bevordert al één enkele ui of drie teentjes knoflook per dag, de vloeibaarheid van het bloed. De zwavelverbindingen bezitten een sterk remmende werking op de afzetting van bloedplaatjes en bevorderen het oplossen van bloedstolsels. Dat verband was onderwerp van studie in tal van experimentele en op zich zelf staande epidemiologische onderzoeken.

Hoe scherper de ui, hoe gezonder
In principe geldt: hoe scherper de ui, hoe gezonder die is, want in dat geval bevat ze nóg meer van deze gezonde ingrediënten. En rauw gegeten is het effect van ui en knoflook effectiever dan wanneer de groenten worden gekookt.


Sterke antibacteriële werking

De stoffen hebben bovendien een sterke antibacteriële werking. Allicine helpt om ziekte-veroorzakende bacteriën, schimmels en andere ziektekiemen te doden. Knoflook werd daarom vroeger ook als natuurlijk antibioticum ingezet. En het fytochemische Quercetine in ui verhoogt de werking nog en beschermt voornamelijk de spijsverteringsorganen tegen bacteriële infecties en de luchtwegen tegen verkoudheden. Het effect kan tot 24 uur aanhouden.

Helpen ui en knoflook ook tegen kanker?

Het overwegend in ui en knoflook voorkomende sulfide, onderzocht men in het verleden meermaals intensief op zijn anti-carcinogene werking. De focus van het kankeronderzoek lag daarbij voornamelijk op de processen die tumorgroei regelen. Bediscussieerd wordt tegenwoordig of sulfide een stimulerend effect heeft op de immuunmechanismen die tumorgroei remmen. Vele onderzoeken, met name in regio’s met een hoge consumptie van uien, hebben een verband aangetoond tussen de consumptie van ui en een lage incidentie van maagkanker.

Ui een van de oudste cultuurgewassen

De ui geldt als een van de oudste cultuurgewassen van de mensheid. Ze wordt al meer dan 5000 jaar als geneeskrachtige kruiden- en groenteplant verbouwd. Tot op de dag van vandaag wordt er over geredetwist waar de ui oorspronkelijk vandaan komt. Bij de oude Egyptenaren deden uien dienst als offergave aan de goden, golden ze als betaalmiddel voor arbeiders die werden terwerkgesteld bij de piramidebouw en werden ze aan de doden “meegegeven” op hun reis naar het hiernamaals. Daarvan getuigen gevonden resten van de ui in het graf van Toetanchamon.

De geneeskrachtige werking van knoflook

De knoflook kwam uit het steppengebied van Centraal- en Zuid-Azië via de Middellandse Zee naar Europa. De wilde variant wordt tegenwoordig als uitgestorven beschouwd. Knoflook was al in de oudheid als voedsel en medicijn bekend.

Knoflook verantwoordelijk voor ’s werelds eerste staking

Egyptische slaven gebruikten knoflook als middel om aan te sterken en om luizen en darmparasieten te verdrijven. En de eerste geregistreerde staking in de wereldgeschiedenis werd uitgevochten vanwege knoflook: toen er op de dagelijkse knoflookrantsoenen van de piramide-arbeiders gekort dreigde te worden, legden die direct het werk neer. En ook de oude Grieken en Romeinen kenden de helende mogelijkheden van de plant. Knoflook verzadigt het lichaam, maakt de geest helder, sterkt de mannelijkheid en verdrijft parasieten uit de darmen, heette het destijds.

Knoflook als afrodisiacum

In de Middeleeuwen behandelde men bijvoorbeeld bijtwonden van honden of slangen met knoflook. Maar men gebruikte knoflook destijds ook tegen:

  • haaruitval;
  • tandpijn;
  • huiduitslag;
  • longaandoeningen;
  • menstruatiepijnen.

Opmerkelijk is dat men knoflook in vele landen en de meeste regio’s van Azië ook gebruikt als een afrodisiacum, plantaardige voeding die bijdraagt aan betere sex.

Welke maat wandelschoenen kiezen?

WandelschoenenDe juiste maat wandelschoenen zijn doorslaggevend in de uitrusting van wandelaars. De tijd van de dikke leren ‘klompen’ is voorbij en tegenwoordig zijn er moderne wandelschoenen voor elk terrein en voor elke wandelaar. Een juist paar schoenen is een onmisbare metgezel voor langere wandeltochten.

Wandelschoenen met een goede pasvorm

Er moet aan verschillende voorwaarden worden voldaan om van perfecte wandelschoenen te kunnen spreken. Maar een goede pasvorm is toch wel de belangrijkste voorwaarde voor een goede wandelschoen:

  • De wandelschoenen moeten altijd strak zitten zodat de voeten voldoende houvast hebben;
  • Maar ze mogen ook weer niet zo strak zitten dat zich blaren of drukpunten vormen;
  • Wandelschoenen mogen dus niet te ruim zitten. Wie in zijn schoenen zwemt, heeft minder steun, wat ten koste gaat van een goede ‘tred’.

 

Welke maat kiezen?

Welke de juiste wandelschoenen zijn, is mede afhankelijk van de vraag welke wandeltochten er ondernomen worden:

  • Voor gemakkelijke wandeltochten zijn comfortabele schoenen die minder ondersteuning bieden het meest geschikt;
  • Voor tochten in de bergen zijn veel zwaardere en dikkere schoenen nodig.

Inlopen wandelschoenen

Wie de keuze wil vergemakkelijken, zou eigenlijk de schoenen moeten kunnen uitproberen. Over het algemeen geldt dat je een wandelschoen niet onder tijdsdruk moet kopen. Al in de winkel moet een beoogd paar schoenen meerdere minuten gedragen worden, zodat zeker is dat ze goed passen. Juist nieuwe schoenen kunnen aan het begin blaren of drukpijn veroorzaken. Zijn de schoenen eenmaal ingelopen, dat verdwijnt dat probleem vaak weer. Voor een grote tocht moeten de schoenen dus altijd worden ingelopen.

Dikke sokken bij het passen

Wie de juiste schoenmaat wil vinden, kan het beste dikke sokken dragen. Veel wandelaars hebben namelijk met wandelsokken problemen terwijl de schoenen met normale sokken perfect passen. Neem bij voorkeur je eigen wandelsokken mee.

Passen bij voorkeur ’s middags of ’s avonds

Schoenen om te wandelen moet je bij voorkeur ‘s middags of ‘s avonds passen. Gedurende de dag zwellen de voeten door staan ​​en lopen immers op. Passen schoenen in de ochtend perfect, dan kunnen die ‘s avonds vaak te klein zijn.


 

De beste schoenmaat vinden

Vergeleken met gewone schoenen, moeten wandelschoenen iets groter zijn. Vooral wanneer het bergaf gaat, glijden de voeten een beetje naar voren. Er kunnen zich dan snel blaren en drukpunten vormen ​​als er onvoldoende bewegingsruimte is. Wie de juiste maat schoenen wil vinden, kan eventueel het inlegzooltje uit de schoenen verwijderen. Ga dan op het zooltje staan, en controleer of de hiel wel op het uiteinde daarvan staat. Als dat zo is, moet er nog ongeveer 1,5 tot 2 centimeter plaats over zijn.

Koop nieuwe wandelschoenen nooit via internet

Koop nieuwe wandelschoenen altijd in een gespecialiseerde zaak. Daar bezit men de kennis en heeft men voldoende aanbod. Neem je oude wandelschoenen mee. Een goede verkoper kan daar veel aan zien en adviseert je nog beter. Bestel dus nooit leuk uitziende wandelschoenen via internet. Daar heb je achteraf spijt van.

Nicotinekauwgom: voordelen en bijwerkingen

Dame met sigaretWie stopt met roken, maakt talloze keren per dag een ontwenning door. Dan schreeuwt het lichaam om een sigaret. Nicotinekauwgom helpt om die impasse te doorbreken. Maar gebruikers moeten opletten om niet aan de kauwgom zelf verslaafd te raken.

Stoppen met roken

Rokers vertrouwen vaak op eigen wilskracht wanneer ze willen stoppen met roken. In de meeste gevallen gaat dit fout en vervalt men al snel weer in de oude gewoonte. Rokers zouden beter moeten weten:

  • welke hulpmiddelen beschikbaar zijn;
  • hoe je ze kan inzetten;
  • en welke bijwerkingen ze hebben.

Ongeveer 80 procent van de rokers die besluiten om zonder hulp te stoppen, geeft die poging binnen een maand al weer op. En minder dan 10 procent lukt het om langer dan een half jaar onafgebroken ‘rookvrij’ te blijven.

Kauwgom als vervanger van nicotine

De kans op succes om het roken voorgoed af te zweren, is met nicotinekauwgom aanzienlijk hoger. Maar men moet deze kauwgom maar zes tot twaalf weken gebruiken. Dan is de rookverslaving in de regel overwonnen. Gebruik dat langer dan zes maanden duurt, raadt men af.

 

De kans op verslaving aan nicotinekauwgom

Het risico dat je aan nicotinekauwgom verslaafd raakt, is aanzienlijk lager dan bij sigaretten. Dat  heeft te maken met de vertraagde werking ervan. Hoe sneller een verslavende stof in de hersenen raakt, hoe hoger de kans op verslaving.

  • Nicotine van een sigaret bereikt de hersenen via longen en bloed al na 20 seconden;
  • Bij kauwgom duurt dat vijf tot zeven minuten;
  • En een nicotinepleister bijvoorbeeld, werkt eerst na 15 minuten. Maar het effect daarvan duurt wel meerdere uren.

Dosis nicotinekauwgom stap voor stap verminderen

Gewoontes kunnen nicotine bevattende substituten niet veranderen. Maar ze kunnen wel de lichamelijke afhankelijkheid remmen.

  • bij nicotinekauwgom moet de roker in de eerste week erachter komen hoeveel hij ervan nodig heeft. In ieder geval genoeg om ontwenningsverschijnselen zoals prikkelbaarheid, nervositeit of slaapstoornissen te vermijden;
  • In de daaropvolgende weken moet hij de dosis stap voor stap verminderen.

Van kettingroker naar ‘kettingkauwer’

Helaas gebruiken voormalige rokers de nicotinekauwgom vaak als normale kauwgom. Hun verslaving is eigenlijk helemaal niet veranderd. In plaats van 30 peuken per dag, zijn het al gauw 20 stukken kauwgom per dag. Van kettingrokers naar ‘kettingkauwers’.

 

Wat zijn de mogelijke bijwerkingen?

Volgens de verpakking kunnen bij gebruik van nicotinekauwgom bijwerkingen optreden. Een op de tien gebruikers kan last krijgen van:

  • hoofdpijn;
  • hoest;
  • misselijkheid;
  • irritatie van mond of keel;
  • oprispingen;
  • maagzuur;
  • hartkloppingen en vaatvernauwing.

Beter dan roken

Toch lijken de bijwerkingen van nicotinekauwgom vooralsnog mee te vallen. Tenminste in vergelijking met tabaksrook:

  • die bevat meerdere duizenden stoffen die tijdens het inhaleren worden ingeademd;
  • minstens 50 daarvan zijn kankerverwekkend;
  • en nog eens 50 daarvan worden beschouwd als chemische gifstoffen.

Dat alles ontbreekt bij kauwgom. Toch raden deskundigen langdurig gebruik ervan af. De gevolgen ervan zijn immers onvoldoende onderzocht. Maar als kauwgom het enige alternatief voor kettingrokers is, dan liever dát dan roken. Maar bedenk wel, nicotine is geen lichaamseigen stof die ons gestel nodig heeft.

 

De voordelen van nicotinekauwgom

Wie wil stoppen met roken wordt vaak geconfronteerd met lichamelijke en andere ongemakken. Gebruik van nicotinekauwgom kent daarbij een aantal opmerkelijke voordelen:

 

  • mensen die gebruik maken van nicotine-vervangende producten lopen minder risico op gewichtstoename. Er is gewoon minder drang om tussendoor te eten of te snoepen;
  • ook heeft men minder last van stemmingswisselingen, concentratieproblemen en prikkelbaarheid.

Kortom, kauwgom kan al deze symptomen sterk verminderen. Of zelfs geheel laten verdwijnen. Mits correct en goed gedoseerd gebruikt. Bewezen is dat kauwgom de kans op succes aanzienlijk vergroot bij stoppen met roken.

Hoe gebruik je de nicotinekauwgom?

Wie met kauwgom wil afkicken van zijn nicotineverslaving, heeft vaak de neiging om er te snel op te kauwen. Dat kan aan het begin van de behandeling leiden tot:

 

  • irritatie van de mond;
  • de hik;
  • brandend maagzuur;
  • overmatige speekselvorming;
  • lichte indigestie.

Men moet nicotinekauwgom niet kauwen als gewone kauwgom, maar langzamer.

Wanneer zijn nicotinepleisters meer aangewezen?

De meeste nadelige bijwerkingen laten zich vermijden. Maar in sommige gevallen kan de nicotinepleister een betere oplossing zijn dan nicotinekauwgom:

  • als je de kauwgom ’s avonds gebruikt, kunnen slaapstoornissen optreden;
  • en een andere ongewenste bijwerking is een verhoogde hartslag;
  • ook wie gauw last heeft van een branderig gevoel, kan nicotinekauwgom beter mijden;
  • hetzelfde geldt als je een maagzweer hebt.

 

Smoothies minder gezond dan gedacht

smoothiesDagelijks zouden we vijf porties groenten en fruit moeten eten volgens voedingsdeskundigen. Nog niet zo gemakkelijk in de hectiek van alledag. Dan komt de smoothie, een gepureerde mix van vruchten, als geroepen. Uit een flinke beker laten zich met gemak twee porties van de dagelijks aanbevolen hoeveelheid naar binnen werken, beloven veel fabrikanten. Ideaal dus voor gestrest kantoorpersoneel. Maar kunnen smoothies wel echt een volwaardige vervanging van vers fruit zijn?

 

Wat zijn smoothies?

Een smoothie bereid je in een blender uit vruchten en water. Afhankelijk van het type kan je ook nog andere ingrediënten toevoegen. In tegenstelling tot conventionele vruchtensappen bevatten smoothies de volledige vrucht, met uitzondering van schil en pitten. Het gepureerde vruchtvlees wordt daarbij meestal gemengd met sap, zodat de smoothie zijn typische consistentie krijgt. Smoothies zijn fris en fruitig en ze zouden gezond moeten zijn. Maar maakt deze vruchtenmix echt waar wat advertenties ons willen doen geloven?

 

Smoothies bevatten te veel suiker

Smoothies zijn een goed alternatief als er even geen vers fruit beschikbaar is. Maar ze zijn niet geschikt als een permanente vervanging. Britse wetenschappers onderzochten in 2016 kant en klare smoothies uit de supermarkt op hun suikergehalte en vonden gemiddeld 13 gram suiker per 100 milliliter van de drank. De onderzochte smoothies zijn ware suikerbommen. Ter vergelijking: 100 milliliter cola bevat 10,6 gram suiker.

 

Veel waardevolle voedingsstoffen gaan bij de bereiding verloren

Bij de bereiding van een smoothie gaan waardevolle vitaminen, vezels en mineralen verloren, evenals secundaire plantenstoffen. In een appel bijvoorbeeld bevinden zich veel voedingsstoffen direct onder de schil. Een smoothie bevat deze daarom niet. Hoe hoger het aandeel sap in een smoothie, hoe lager het aandeel vezel- en secundaire plantenbestanddelen.

Vers fruit verzadigt beter

Ook de vloeibare samenstelling heeft zo zijn nadelen. We consumeren smoothies als drankjes, hoewel die in termen van voedingswaarde en calorieën eerder op kleine maaltijden lijken. Maar het verzadigingseffect van zo’n vloeibare substantie is laag. Op vers fruit daarentegen, moet goed worden gekauwd. Dat betekent dat het eten langer duurt en men eerder verzadigd raakt. Daarbij speelt natuurlijk ook het volume een belangrijke rol. Vers fruit heeft nu eenmaal meer volume dan een smoothie. Dat vult de maag beter, wat ook bijdraagt aan een verzadigd gevoel. Om die reden vullen vaste vruchten sneller dan een smoothie met eenzelfde hoeveelheid calorieën. Met name bij het volgen van een dieet  is het zinvol om smoothies te laten staan en liever in een appel te bijten.

Hoe gezond is geroosterd brood?

geroosterd broodGeroosterd brood heeft vooral een slechte reputatie onder mensen die witbrood mijden. Maar is geroosterd brood (toast) echt zo ongezond als men vaak beweert? Of is het misschien zelfs voedzamer dan we denken? Kan toast een gezond alternatief voor brood zijn? Of moeten we het eerder zien als een vorm van ‘junkfood’?

Wat is roosteren?

Roosteren, oorspronkelijk ‘braden op een rooster’, betekent:

  • het droog en vetvrij verwarmen van levensmiddelen;
  • bedoeld om ze van vocht te ontdoen;
  • hun smaak te veranderen;
  • of ze donkerder te kleuren;
  • men verwarmt levensmiddelen daarbij tot 300 ° C ;
  • daarbij vormen zich intens smakende aroma’s die de eetlust stimuleren.

 

Geroosterd brood, toastbrood of kortweg ‘toast’

Toastbrood is gesneden witbrood dat in een speciale bakvorm vierkant is gebakken. Toastbrood rooster men vóór consumptie opnieuw in een broodrooster.

Broodrooster of toaster

Een broodrooster is een keukenapparaat voor het roosteren van sneetjes toastbrood:

  • hij heeft aan de binnenkant verwarmingsspiralen;
  • die verhitten het toastbrood aan één of beide zijden door stralingswarmte;
  • om ze te roosteren plaats je de sneden in een schacht;
  • daarna druk je ze met een knop verder in het apparaat;
  • de gewenste hittegraad wordt ingesteld;
  • na afloop van de roostertijd activeert zich automatisch het uitwerpmechanisme;
  • daardoor wordt de geroosterde snee uit de hete schacht gedrukt.

Brood roosteren kent een lange traditie

Het roosteren van brood kent een zeer lange traditie. Reeds de oude Romeinen en Egyptenaren maakten brood langer houdbaar door er het vocht aan te onttrekken. Dat bereikte men door het boven een open vuur te roosteren. In het begin van de twintigste eeuw diende men in Amerika verschillende patenten in voor de voorloper van de hedendaagse broodrooster. Het eerste model dat voor serieproductie geschikt was, introduceerde men pas veel later.

 

Het onderscheid tussen roosteren en braden

De afwezigheid van toegevoegde vloeistoffen onderscheidt roosteren van braden:

  • noten bijvoorbeeld, verkrijgen hun lekkerste aroma’s pas na roosteren;
  • en ook croûtons krijg je alleen op deze manier zo knapperig.

Bij het roosteren verwarm je dus voedsel zonder toevoeging van vet of andere vloeistoffen bij hoge hitte:

  • dat zorgt voor een donkere kleur en een intens aroma;
  • naast die aroma’s vormen zich ook stoffen die de spijsvertering stimuleren;
  • bovendien verdwijnt er vocht uit de voeding, wat resulteert in een knapperige consistentie.


Is geroosterd brood goed voor de lijn?

Welnee, het is een fabel dat geroosterd brood minder calorieën bevat dan gewoon brood:

  • een snee bevat in beide gevallen pakweg 85 calorieën;
  • en bij het roosteren worden er evenmin calorieën verbrand;
  • door verhitting verdampt er wel vocht waardoor de snee iets lichter aanvoelt na het roosteren.

Wat wel veel uitmaakt, is het beleg dat je erop smeert:

  • op een warm sneetje brood is men al gauw geneigd om te veel boter of beleg te smeren. Daarbij moet je bijvoorbeeld denken aan pasta’s of pindakaas;
  • bij een gewone snee brood ligt het beleg er dik bovenop. Bij een verhitte snee smelt het in de ‘poriën’ en wil je al gauw een extra laagje smeren.

Vorming kankerverwekkend Acrylamide door verhitting

Gebleken is dat bij sterke verhitting van zetmeelrijke voedingsmiddelen (temperaturen vanaf 120º C) acrylamide wordt gevormd. Ook bij roosteren worden dergelijke temperaturen bereikt. Algemeen wordt aangenomen dat de stof acrylamide het risico op kanker verhoogt. En granen zijn zoals bekend rijk aan zetmeel. Wetenschappers adviseren daarom om sneetjes brood niet te lang in de broodrooster te laten. Hoe bruiner die zijn, hoe hoger het acrylamidegehalte.

Avocado-olie: een nieuwe trend in koken

avocado-olieAvocado, sommige mensen kan je deze groene vrucht bij wijze van spreken op een schoenzool serveren. Dan nóg likken ze er hun lippen bij af. En steeds meer mensen komen erachter dat er ook nog zoiets als avocado-olie bestaat. Avocado-olie kan je echt als een nieuwe trend in koken beschouwen. De olie kan zeer goed dienen als alternatief voor bijvoorbeeld olijfolie of kokosolie.

Avocado-olie bij de bereiding van salades

De kwaliteit van de ingrediënten is vaak cruciaal bij het koken. Dat geldt zeker ook voor oliën bij de bereiding van salades. Je kan daarbij denken aan:

  • olie van geroosterde pistachenoten;
  • of olie van sesamzaden;
  • olijfolie;
  • en dan is er ook nog geroosterde amandelolie.

Wat bijvoorbeeld te denken van een eenvoudige tomatensalade met zoete uien. En dan komt daar tegenwoordig ook nog avocado-olie bij. Sommigen zien het als verjaardag en kerstmis op één dag: hun geliefde avocado als olie. Er zijn legio toepassingen.

Als alternatief voor kokosolie

Gebruik van olie uit plantaardige vetten is alleen al om gezondheidsredenen aan te bevelen:

  • maar weet jij het intense aroma van bijvoorbeeld kokosolie niet te waarderen? Dan is er tegenwoordig een alternatief. Bovendien past kokosolie niet bij elk keukenrecept;
  • een ander voordeel van avocado-olie? Het verdikt niet bij kamertemperatuur zoals kokosolie. Dat wil zeggen dat je de olie niet hoeft te verhitten om die vloeibaar te laten zijn. Probeer het gewoon eens uit en vervang kokosolie door eenzelfde hoeveelheid avocado-olie bij het bakken;
  • ook is het positief dat avocado-olie een hoog rookpunt (temperatuur dat de olie begint te walmen) heeft. Daardoor komt avocado-olie in aanmerking als een alternatief voor olijfolie.

 

Bij uitstek geschikt voor sladressings

De boterachtige textuur van avocado-olie maakt die bij uitstek geschikt voor sladressing. En wat de calorieën betreft? Je hoeft je geen zorgen te maken als je gewicht wil verliezen. Het vetgehalte is vergelijkbaar met dat van olijfolie. Maar bij salades en groenten geldt in het algemeen dat de olie het lichaam helpt om de belangrijke voedingsstoffen beter op te nemen. Je kan avocado-olie zoals gezegd ook gebruiken als vervanging voor boter of kokosolie bij het bakken. Die heeft een meer romige en mildere smaak dan olijfolie.

Waarom avocado-olie zo gezond is

Naast een hoog vitaminegehalte bevat avocado-olie ook magnesium en veel antioxidanten. Maar het belangrijkste is dat het een plantaardig vet is. Avocado’s bezitten een van de beste vetten. Want een avocado bestaat uit 85% onverzadigde vetzuren. En dat is bij de olie ervan niet anders. Vegetariërs en veganisten kunnen zich nóg meer verheugen, omdat het wederom een ingrediënt is dat hun spectrum aan voedingsrijke levensmiddelen uitbreidt. En heb je een keer geen zin in de vrucht? Dan kan je uitwijken naar de olievorm en toch de gezonde voedingsstoffen binnenkrijgen. Je stofwisseling en het immuunsysteem zullen je dankbaar zijn.

 

Biologische avocado-olie

Biologische avocado-olie bezit een aantal kenmerken die de positieve eigenschappen van de olie nog eens versterken:

 

  • voor traditioneel vervaardigde avocado-olie gebruikt men vers geperst vruchtvlees;
  • die vruchten hebben op natuurlijke wijze kunnen rijpen en bevatten geen chemicaliën;
  • omdat de avocado’s niet worden verwarmd, blijven de meeste voedingsstoffen intact;
  • de olie is dus als het fruit zelf. Vol met in vet oplosbare vitaminen A, D en E;
  • biologische avocado-olie bewaart men in blikjes en niet in glas. Zo kan er absoluut geen licht bij de olie komen. Je kan die gedurende maximaal twee jaar in ongeopende toestand bewaren;
  • na opening is de olie nog 6 maanden op een koele en donkere plek te bewaren.

 

De betekenis van avocado voor onze schoonheid

Avocado’s kunnen ook veel voor onze schoonheid betekenen:

  • de olie is goed voor huid en haren. Niet voor niets bestaan er ook avocado-shampoos;
  • ook wordt avocado-olie (en ook amandelolie trouwens) geadviseerd voor het verwijderen van make-up rondom gevoelige ogen.

Groene tomaten: eetbaar of giftig?

groene tomatenGroene tomaten mag je niet eten  omdat ze het giftige Solanine bevatten. Dat weet ieder van ons. In sommige streken beschouwt men ze echter als  een ware lekkernij. Hoe giftig zijn groene tomaten eigenlijk?

Solanine tegen vraatzuchtige vijanden

Onrijpe tomaten bevatten de giftige stof Solanine, een substantie die planten inzetten als verdediging tegen vraatzuchtige vijanden. Groene tomaten zijn daarom giftig en je mag ze pas oogsten wanneer ze helemaal rijp en rood gekleurd zijn. Althans dat is het gebruikelijke standpunt onder tuiniers. Maar veel mensen vragen zich af of ze toch eetbaar zijn. In sommige streken worden groene tomaten en jam van groene tomaten zelfs als ware delicatessen beschouwd. Hoeveel gif zit er eigenlijk in groene tomaten en welke effecten kan het hebben als je ze eet?

De beschermende mechanismen van onrijpe vruchten

Als het in de plantenwereld erom gaat zich te beschermen tegen roofdieren, nemen met name vruchtdragende planten speciale voorzorgsmaatregelen. Bij tomaten zijn dat middelen als camouflage en een chemische cocktail. Onrijpe tomaten zijn groen en vallen daardoor moeilijker op tussen de bladeren van de plant. Pas als de vruchten en de zaden erin genoeg gerijpt zijn en kunnen zorgen voor de voortplanting van de tomaat, kleuren ze rood of geel. Ook in het binnenste van de vrucht gebeurt er van alles tijdens het rijpingsproces. Groene tomaten bevatten de giftige stof Solanine die zorgt voor een afstotende bittere smaak. Worden de onrijpe vruchten desondanks in grote hoeveelheden gegeten, dan dienen zich al snel vergiftigingsverschijnselen aan.

 

Groene tomaten bevatten het giftige alkaloïde Solanine

Solanine behoort tot de alkaloïden. Deze chemische groep omvat enige duizenden werkstoffen, die meestal als verdediging in planten voorkomen. Daartoe behoren bijvoorbeeld ook stoffen als Colchicine, Strychnine of Morfine. In kleine doses van enkele milligram vinden veel van deze stoffen toepassing in de geneeskunde. Gevaarlijk wordt het pas als men planten die deze stoffen bevatten, in grotere hoeveelheden consumeert.

Hoe giftig zijn groene tomaten eigenlijk?

Aangezien alleen groene tomaten Solanine bevatten, bestaat er alleen bij de consumptie dáárvan gevaar van vergiftiging. Bij volwassenen manifesteren zich de eerste ernstige vergiftigingsverschijnselen wanneer zij ongeveer 200 milligram Solanine innemen. Je kan daarbij denken aan:

  • duizeligheid;
  • ernstige ademnood;
  • maagklachten;
  • of diarree

Bij grotere hoeveelheden lijdt ook het centrale zenuwstelsel schade, wat leidt tot krampen en verlamming. Een dosis van ongeveer 400 milligram wordt als dodelijk beschouwd.

Afschrikkende bittere smaak van groene tomaten

Groene tomaten bevatten ongeveer 10 tot 32 milligram Solanine per 100 gram. Je moet bij de hoogste concentratie dus al 625 gram onrijpe tomaten rauw eten om ernstige vergiftigingsverschijnselen op te roepen. Maar omdat Solanine erg bitter smaakt, is het zeer onwaarschijnlijk dat je een dergelijke hoeveelheid zal consumeren.

De risico’s bij halfrijpe tomaten

Bij halfrijpe tomaten, tomaten die op het punt staan om rijp te worden, bevatten slechts 2 milligram Solanine per 100 gram. Je zou dus 10 kilo van dergelijke tomaten moeten eten voordat het gevaarlijk wordt. Overigens hoeven half rijpe tomaten niet op de composthoop te belanden. Je kan ze bij temperaturen van pakweg 18 à 20 graden prima laten narijpen.

 

Hoeveel Solanine bevatten rijpe tomaten?

Als de tomaten helemaal rijp zijn, bevatten ze nog maar 0,7 milligram per 100 gram. Dat zou betekenen dat je ongeveer 29 kilo rijpe tomaten moet consumeren om in de buurt van merkbare vergiftiging te komen.


 

Groene tomaten als delicatesse

Vanwege de afschrikkende bittere smaak en de relatief lage concentratie in halfrijpe tomaten, is het onwaarschijnlijk dat onbedoelde vergiftiging door Solanine zal optreden. In sommige streken worden groene tomaten zelfs zoet/zuur ingemaakt of wordt er jam van gemaakt. Maar die producten moeten  we met de nodige terughoudendheid gebruiken. Solanine is immers hittebestendig. En de bittere smaak wordt verhuld door suiker, azijn en specerijen. Vooral bij de variant van ingemaakte tomaten gaat men ervan uit dat er nog steeds 90 procent van de Solanine aanwezig is. Dat kan al met verteerde hoeveelheden van 100 tot 150 gram leiden tot vergiftigingsverschijnselen.

Rijpe tomaten zijn zeer gezond

Zodra tomaten hun volledige rijpheid hebben bereikt, zijn ze niet alleen vrij van gif, maar ook heel gezond. Ze bevatten veel kalium en vitamine C, en zijn bovendien calorie-arm (slechts 17 calorieën per 100 gram). Van bijzonder waarde is echter de stof lycopeen, dat de rijpe tomaat zijn intense rode kleur geeft. Het behoort tot de carotenoïden en wordt beschouwd als een radicalenvanger. Er wordt verteld dat het risico op hart- en vaatziekten, prostaatkanker, diabetes mellitus, osteoporose en onvruchtbaarheid erdoor wordt verminderd. En volgens onderzoeken verbetert de dagelijkse inname van 7 milligram ook bepaalde functiestoornissen van lymf- en bloedvaten bij hartpatiënten.