Plotselinge hartdood in de sport

plotselinge hartdoodPlotselinge hartdood: steeds opnieuw overlijden er ogenschijnlijk gezonde jonge mensen bij het voetballen, het joggen, het zwemmen of bij de uitoefening van andere sporten. In veel gevallen had een vroege dood vermeden kunnen worden.

Plotselinge hartdood onder jongeren

Een voetballer die midden in een wedstrijd sterft op het veld. Een marathonloper die niet levend aan de finish komt. Bij zulke voorvallen wordt het publiek zich pijnlijk bewust van het probleem van plotselinge hartdood onder jongeren. Een gebeurtenis die helemaal niet zo zeldzaam is. Er worden veel meer jongeren getroffen dan we vermoeden. Maar wie denkt er nou aan zoiets bij lichamelijk actieve jongeren die ogenschijnlijk barsten van gezondheid.

Niet alleen topsporters worden getroffen

En het zijn beslist niet alleen jonge professionele topsporters die door een plotselinge dood worden overvallen. De meeste slachtoffers treft het noodlot bij de sportclub in het dorp of bij hobbysport.

 

Niet herkende hartziekten zijn gevaarlijk

Hoe kan een ogenschijnlijk gezond jong mens plotseling zomaar omvallen bij het sporten? Er wordt meteen een link gelegd met jonge topsporters die midden in een wedstrijd stierven. Vaak worden medicamenten of doping als oorzaak verondersteld. Maar die eerste aanname is te oppervlakkig. De echte oorzaak zijn niet herkende, meestal erfelijke hartziekten. En die kan men tegenwoordig op betrouwbare manier achterhalen en behandelen.

 

Echo kan plotselinge hartdood voorkomen

Het probleem van de plotselinge hartdood bij jongeren in de sport, is groter dan menigeen denkt. Onder 100.000 jongeren zijn er ongeveer twee sterfgevallen per jaar met een niet herkende hartziekte. En die tragedies waren te vermijden. Aangeboren afwijkingen van hartspier en bloedvaten kunnen heel goed worden ontdekt via echo-onderzoek. Een driedimensionale reconstructie van het hart derhalve. Zo’n 30 minuten durend onderzoek kost nauwelijks 200 euro.

 

Vooral mannen hogere risicofactor na de puberteit

Cardiologisch onderzoek bij voetballers heeft aangetoond dat de risicogroep overwegend mannelijk is. Vooral jongeren na de puberteit worden getroffen. Kennelijk is er toenemend risico als gevolg van de aanmaak van testosteron. Moeten we dan maar alle amateur- en profsporters voor de zekerheid voor een echografie sturen? Experts waarschuwen daarvoor. Men vindt in een derde van de gevallen altijd wel een kleinigheid. Als die dan in het patiëntendossier terechtkomt, kan dat ook negatieve gevolgen hebben voor de betrokken persoon. Bijvoorbeeld toekomstige aanvragen voor een levensverzekering.

Medische check up vanaf 50 verplichten?

Tijdens marathons geldt de vuistregel dat per 40 à 50.000 deelnemers ongeveer één dode valt. Daaronder ook lopers die zonder het te weten een hartkwaal hebben. Mensen bij wie het natuurlijke verouderingsproces het hart al heeft aangetast, maar die hopen die kwaal “te kunnen weglopen”. Een fataal misverstand.

Echografie door cardioloog

Wie zich gezond voelt en sport, vergeet vaak iets cruciaals: een medische check up voor de start van het loopevenement. Vanaf de leeftijd van 50 jaar zou dat eigenlijk verplicht moeten zijn. Maar ook bij jongeren. Als ook maar het geringste vermoeden bestaat dat er met het hart iets mis is: een echografie door een cardioloog laten maken.

 

Waarschuwingssignalen hartkwaal

Veel is ook al gewonnen als iedere amateurjogger de typische waarschuwingssignalen van niet-gediagnosticeerde hart-en vaatziekten zou kennen en dan naar de dokter zou gaan. Kenmerkende verschijnselen zijn onder meer:

  • aanvallen van duizeligheid, de zogenaamde “black-outs”;
  • en korte momenten dat men flikkeringen ziet;
  • korte momenten ook dat je het gevoel hebt dat de benen slap zijn. Waarbij soms je zelfs even moet gaan zitten.
  • momenten dat je omvalt.

Dat zijn de typische symptomen die optreden wanneer er iets mis is met de bloedtoevoer. Vaak is er sprake van een wat lagere bloeddruk. Maar in ergere gevallen schuilt er een structurele hartkwaal achter. Krijg je deze alarmsignalen tijdens het joggen? Dan moet je per se naar een dokter gaan. Het maakt niet uit hoe oud je bent.

Slapen op de linkerzijde is gezonder

Slapen op de linkerzijdeDoorgaans slaapt ieder van ons 8 uur per dag. Doorgerekend voor ons hele leven, brengen we dus een derde deel daarvan in bed door. Slaap is belangrijk voor onze gezondheid. Slapen we niet genoeg, dan raakt ons lichaam volledig uit balans. Maar feit is dat ook onze gebruikelijke slaaphouding positief of negatief kan zijn voor onze gezondheid. Artsen vinden dat het gezonder is om te slapen op de linkerkant. De redenen daarvoor zijn even simpel als verklaarbaar.

Betere drainage van ons lymfe-stelsel

Uit onderzoek blijkt dat slapen op de linkerzijde een positieve invloed heeft op het functioneren van ons lymfe-stelsel. Via ons lymfe-stelsel worden belangrijke voedingsstoffen door het lichaam vervoerd. Tegelijkertijd wordt ons lichaam gereinigd van afvalstoffen die worden gefilterd door de lymfeklieren. Slapen op de linkerzijde helpt het lymfe-stelsel om die afvalstoffen te transporteren omdat ze naar de linkerkant van het lichaam worden geleid.

Slapen op de linkerzijde: anatomisch meer verantwoord

Maag en pancreas bevinden zich beide aan de linkerzijde van het lichaam. Als we slapen op de rechterkant, compliceren we de activiteiten van ons lichaam omdat het tegen de zwaartekracht in moet werken. Als we op de rechterzijde slapen, drukt de maag op de alvleesklier en belemmert dat de activiteit van dat orgaan.

 

Slapen op de linkerzijde: beter voor de bloedsomloop

Slapen op de linkerkant vergemakkelijkt het hart om het bloed door ons lichaam te pompen. Dit komt omdat onze belangrijkste slagader, de aorta, naar links gebogen is. Als we op de linkerkant slapen bevorderen we dus de doorstroming van het bloed.

 

Het bevordert de spijsvertering

Als we op de rechterzijde slapen, dan bevorderen we het terugvloeien van maagzuur in de slokdarm. Het brandende gevoel dat dan ontstaat, kennen we onder de term brandend maagzuur. Als we daarentegen op de linkerkant slapen, kan het maagzuur niet in de slokdarm vloeien. Die is immers rechts van de maag gelegen. Wie dus problemen heeft met de spijsvertering, zou er goed aan doen om in de toekomst op de linkerzijde te slapen.

Het ontlast de milt

De milt bevindt zich ook aan de linkerzijde van het lichaam. Dat orgaan is verantwoordelijk voor de reiniging van ons bloed. Afvalstoffen worden bij slapen op de linkerzijde gemakkelijker door ons lymfe-stelsel naar de milt gevoerd. Op die manier kunnen ze ook sneller door het lichaam worden afgebroken.

Littekenweefsel na hartinfarct voorkomen

littekenweefsel hartAls door een hartinfarct de zuurstofvoorziening onderbroken is, sterft er weefsel af en vormt zich littekenweefsel in de hartspier. Die littekens gelden als een bijzonder gevreesd gevolg van een hartinfarct. Op langere termijn kunnen ze de hartfunctie aanzienlijk beperken.

De rol van GDF-15 bij vorming littekenweefsel

Wetenschappers hebben een eiwit ontdekt dat verantwoordelijk is voor de vorming van littekenweefsel. Een eiwit genaamd ‘Growth Differentiation Factor 15’ (GDF-15) speelt een belangrijke rol bij de vorming van littekens. Als het lukt om dat eiwit te blokkeren, kan het hart na een hartinfarct zonder littekens genezen.

Vorming littekenweefsel voorkomen

Na een hartinfarct vervangt het lichaam afgestorven hartspierweefsel door littekenweefsel. Die ontstekingsreactie is door Duitse cardiologen nader onderzocht, terwijl het hart gewoon bloed door het lichaam bleef pompen. Men merkte daarbij op, dat de hartspiercellen tijdens die fase meer van het lichaamseigen eiwit genaamd GDF-15 aanmaken. Al 12 uur na een hartinfarct stijgt de concentratie van die factor tot het 20-voudige. Met name in het gebied waar zich het infarct had voorgedaan.

Overmatige ontstekingsreactie tegengaan

Genetisch veranderde muizen die geen GDF-15 konden produceren, stierven kort na een hartinfarct. De onderzoekers nemen daarom aan dat GDF-15 een beschermende functie bezit. Bij de muizen in kwestie, was er sprake van een overmatige ontstekingsreactie. Hun lichaam bouwde het dode weefsel te snel af, zodat de hartspier inscheurde. GDF-15 zorgt er daarentegen voor dat het ontstekingsproces gecontroleerd verloopt en geen schade aanricht.

Werking witte bloedlichamen afremmen

Bij een ontstekingsreactie, bijvoorbeeld na een hartinfarct, verplaatsen witte bloedlichamen zich vanuit het bloed naar de plaats van de ontsteking. Aan het oppervlak van die witte bloedcellen moeten dan zogenaamde integrines worden geactiveerd. Je zou dat kunnen vergelijken met het uitklappen van het landingsgestel voor de landing van een vliegtuig. De onderzoekers hebben nu dus het mechanisme ontdekt dat de activering van integrines op witte bloedcellen remt.

Gecontroleerd verloop ontstekingsreactie

Als GDF-15 zich aan de witte bloedcellen hecht, blijven de integrines inactief. Zo geraken de witte bloedcellen niet tot in het ontstekingsgebied. GDF-15 zorgt er dus voor dat het ontstekingsproces gecontroleerd verloopt. Het proces wordt niet overhaast en kan geen schade veroorzaken.

Snel buiten adem? Vaak is het hart schuld.

buiten ademSnel buiten adem? Dan moet je dat lang niet altijd wijten aan de longen. Weliswaar denken mensen bij problemen met de ademhaling op de eerste plaats aan problemen zoals astma of schade door jarenlang roken. Minder bekend is echter dat hartziekten behoren tot de meest voorkomende oorzaken van ademnood.

Buiten adem? Hart vaak de oorzaak

Wie bij het traplopen al na enkele treden buiten adem is, moet daar in geen geval te licht over denken.Vaak steekt daar een niet herkende of onvoldoende behandelde hartkwaal achter, die fatale gevolgen kan hebben. Het goede nieuws is echter dat bij bedoelde hart- en vaatziekten vaak al een enorme verbetering kan worden bereikt met enkele simpele maatregelen.

Ademnood vaak normale reactie van het lichaam

Ademnood is in veel gevallen een volledig normale reactie van het lichaam. Sprint een jogger gedurende enkele minuten een steile heuvel omhoog, dan is een verhoogde ademhaling vanuit medisch perspectief niet verwonderlijk. De verhoogde spieractiviteit leidt tot een aanzienlijke extra vraag naar zuurstof en tegelijk ontstaan in de spierweefsels grote hoeveelheden CO2-afvalproducten, die via versnelde ademhaling worden uitgescheiden.

In welke gevallen is kortademigheid een waarschuwing?

Opletten moet men echter bij een sterk verhoogde ademhaling als dat ook gebeurt bij lichte belasting, zoals tijdens het lopen, bij lichte tuinwerkzaamheden of als bij het traplopen één etage al te veel wordt. In al deze gevallen kan verhoogde ademhaling het signaal zijn van een ernstige ziekte.

Hartkwaal typische oorzaak kortademigheid

Vaak steekt een niet herkende hartkwaal achter kortademigheid. Afhankelijk van de ernst van die hartkwaal lukt het een verzwakte hartspier bijvoorbeeld niet meer om voldoende zuurstofrijk bloed naar de spieren te pompen tijdens het sporten. Bovendien kan het bloed, door het verminderde pompvermogen tot in de longen terugstromen en daar vocht vasthouden (longoedeem). De ingeademde zuurstof geraakt daardoor slechts onder zeer zware omstandigheden tot in het bloed. Tegen deze achtergrond is het gemakkelijk voor te stellen dat hartkwalen relatief snel tot kortademigheid leiden.

Oorzaken beperkte pompfunctie hart

De oorzaken van een beperkte pompfunctie van het hart zijn vooral:

Ook een langdurige bestaande hoge bloeddruk waaraan in Nederland miljoenen mensen lijden, kan de prestaties van het hart verminderen. En ten slotte kan de hartspier rechtstreeks beschadigd zijn bijvoorbeeld door een ontsteking.

Kortademigheid en ouder worden

Veel mensen die snel buiten adem raken, verwonderen zich weliswaar over hun afnemende fysieke capaciteit, maar vermoeden daar niet de symptomen van een ernstige ziekte bij. Velen van hen geloven ten onrechte dat het daarbij gaat om normaal verschijnsel van het ouder worden en gaan dus niet naar de dokter. Maar steekt er daadwerkelijk een hartziekte achter, dan moeten de gezondheidsrisico’s bij uitblijvende behandeling daarvan, niet worden onderschat. Een coronaire hartziekte bijvoorbeeld kan na verloop van tijd tot een hartinfarct leiden.

Omega-3 vetzuren versterken het immuunsysteem

Hartaanval, beroerte, reuma, eczeem en diabetes. Nauwelijks een aandoening die niet te verlichten is met omega-3 vetzuren! Want omega-3 vetzuren versterken het immuunsysteem. Wat is er waar van deze bewering?

Wat zijn omega-3 vetzuren?

Omega 3-vetzuren zijn meervoudig onverzadigde vetzuren. Ze komen voor in plantaardige en dierlijke vorm. Het omega-3 vetzuur in plantaardige producten heeft een andere werking in het lichaam dan de vetzuren in dierlijke producten. Deze Omega-3 vetzuren zijn een belangrijk onderdeel van de celmembranen, de celwanden dus. Ze vormen de grondstof voor een verscheidenheid aan weefselhormonen. Het menselijk lichaam kan omega-3 vetzuren niet zelf produceren. Je moet ze uit de voeding opnemen.

Waar zit het in?

De voornaamste bronnen van omega-3 vetzuren zijn vette vis en zeedieren, met name die welke in koude wateren leven. Daartoe behoren:

  • makreel;
  • tonijn;
  • haring;
  • zalm.

Overigens is niet alle zalm gezond. Oncologen ontraden het regelmatig eten van gekweekte zalm bijvoorbeeld.

Omega-3 vetzuren goed voor hart en bloedvaten

Uitgebreide voedingsstudies hebben aangetoond dat frequente consumptie van vis de kans op een beroerte aanzienlijk vermindert.

Effect op ontstekingsprocessen

Verschillende uit omega vetzuren opgebouwde weefselhormonen werken tegen ontstekingen. Bovendien beïnvloeden de meervoudig onverzadigde vetzuren in de celmembranen de complexe werking van het immuunsysteem. Zo worden sommige aandoeningen waarbij inflammatoire processen (ontstekingen) een rol spelen, gunstig door omega-3 vetzuren beïnvloed. Daartoe behoren:

  • reumatische aandoeningen;
  • psoriasis;
  • chronische darmontsteking. 

Visolie kan in die gevallen de symptomen verlichten of medicijntherapieën ondersteunen.

Visoliecapsules

Heb je door een chronische ziekte, een visallergie of om andere redenen de behoefte aan meer omega-vetzuren? Raadpleeg dan eerst een arts alvorens visoliecapsules te gebruiken.

Hoe zit het trouwens met joúw oliepeil?

We leven in een maatschappij waarin iedereen wil afvallen en men overstelpt ons met lightproducten. Maar het is verkeerd om rigoreus alle vetten uit onze voeding te bannen. Het menselijk lichaam kan niet zonder bepaalde essentiële vetten om in optimale conditie te blijven. Wie zich houdt aan een evenwichtig voeding en een tot twee keer per week vis eet, is in ieder geval verzekerd van voldoende omega-vetzuren.