Littekenweefsel na hartinfarct voorkomen

littekenweefsel hartAls door een hartinfarct de zuurstofvoorziening onderbroken is, sterft er weefsel af en vormt zich littekenweefsel in de hartspier. Die littekens gelden als een bijzonder gevreesd gevolg van een hartinfarct. Op langere termijn kunnen ze de hartfunctie aanzienlijk beperken.

De rol van GDF-15 bij vorming littekenweefsel

Wetenschappers hebben een eiwit ontdekt dat verantwoordelijk is voor de vorming van littekenweefsel. Een eiwit genaamd ‘Growth Differentiation Factor 15’ (GDF-15) speelt een belangrijke rol bij de vorming van littekens. Als het lukt om dat eiwit te blokkeren, kan het hart na een hartinfarct zonder littekens genezen.

Vorming littekenweefsel voorkomen

Na een hartinfarct vervangt het lichaam afgestorven hartspierweefsel door littekenweefsel. Die ontstekingsreactie is door Duitse cardiologen nader onderzocht, terwijl het hart gewoon bloed door het lichaam bleef pompen. Men merkte daarbij op, dat de hartspiercellen tijdens die fase meer van het lichaamseigen eiwit genaamd GDF-15 aanmaken. Al 12 uur na een hartinfarct stijgt de concentratie van die factor tot het 20-voudige. Met name in het gebied waar zich het infarct had voorgedaan.

Overmatige ontstekingsreactie tegengaan

Genetisch veranderde muizen die geen GDF-15 konden produceren, stierven kort na een hartinfarct. De onderzoekers nemen daarom aan dat GDF-15 een beschermende functie bezit. Bij de muizen in kwestie, was er sprake van een overmatige ontstekingsreactie. Hun lichaam bouwde het dode weefsel te snel af, zodat de hartspier inscheurde. GDF-15 zorgt er daarentegen voor dat het ontstekingsproces gecontroleerd verloopt en geen schade aanricht.

Werking witte bloedlichamen afremmen

Bij een ontstekingsreactie, bijvoorbeeld na een hartinfarct, verplaatsen witte bloedlichamen zich vanuit het bloed naar de plaats van de ontsteking. Aan het oppervlak van die witte bloedcellen moeten dan zogenaamde integrines worden geactiveerd. Je zou dat kunnen vergelijken met het uitklappen van het landingsgestel voor de landing van een vliegtuig. De onderzoekers hebben nu dus het mechanisme ontdekt dat de activering van integrines op witte bloedcellen remt.

Gecontroleerd verloop ontstekingsreactie

Als GDF-15 zich aan de witte bloedcellen hecht, blijven de integrines inactief. Zo geraken de witte bloedcellen niet tot in het ontstekingsgebied. GDF-15 zorgt er dus voor dat het ontstekingsproces gecontroleerd verloopt. Het proces wordt niet overhaast en kan geen schade veroorzaken.

Lekkende hartklep na hartinfarct

Een goed werkende hartklep zorgt dat het bloed maar in één richting kan stromen. Hoe kan nu een hartinfarct indirect oorzaak zijn van een lekkende hartklep?

Onze bloedsomloop

Onze beide hartkamers (ventrikels) pompen het bloed in een regelmatig ritme rond:

  • de linker hartkamer transporteert zuurstofrijk bloed via de hoofdslagader (aorta) door het hele lichaam;
  • de rechter hartkamer pompt het zuurstofarme, uit het lichaam terugkerende bloed, vanuit het hart via de longslagader naar de longen en weer terug. Men noemt dat de pulmonaire circulatie of kleine bloedsomloop;
  • tijdens het samentrekken van de hartspier (systole) worden de hartkamers leeg gepompt;
  • daarop volgt de herstelfase, diastole genoemd. De hartkamers vullen zich weer met bloed. Dat bloed krijgen ze uit de twee boezems (holten in het hart, waar het bloed binnenkomt);
  • twee hartkleppen in de rechter- en linkerhelft van het hart, zorgen ervoor dat het bloed slechts in één richting stroomt.

 

Hartklepinsufficiëntie

 

Bron: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Heart_numlabels.png

Ons hart heeft twee kamers en twee boezems die worden gescheiden door een hartklep:

  • de tricuspidalisklep (12) in de rechter harthelft;
  • de mitralisklep (7) in de linker harthelft.

Bedoelde kleppen zorgen ervoor dat bij samentrekking van de hartspier het bloed in de juiste richting stroomt. Van een hartklepinsufficiëntie spreken we wanneer de hartklep door een aandoening niet meer goed sluit. Afhankelijk van de ernst van zo’n lekkende hartklep is een chirurgische ingreep nodig.


Lekkende mitralisklep

De mitralisklep is de hartklep die ligt tussen de linker boezem en de linker hartkamer:

  • de hartklep bestaat uit twee bindweefselvliezen;
  • die zijn net als een parachute met touwtjes aan de hartspier bevestigd;
  • de hartklep opent en sluit in het ritme van de hartslag;
  • de klep laat zo het bloed vanuit de boezem naar de hartkamer vloeien en voorkomt dat het terugstroomt;
  • een lekkende mitralisklep betekent doorgaans slopende extra inspanning voor het hart;
  • daardoor verzwakt het orgaan in de loop der tijd.

Typische symptomen van een lekkende mitralisklep zijn:

 

Lekkende hartklep als gevolg van hartinfarct

Een lekkende hartklep kan tal van oorzaken hebben zoals:

  • aangeboren afwijking;
  • een ontsteking;
  • soms ook het direct gevolg van een hartinfarct.

Stel er is sprake van een hartinfarct door een verstopping in de rechter kransslagader:

  • door het infarct krijgt een gedeelte aan de onderzijde van het hart onvoldoende zuurstof;
  • als men die situatie niet snel onderkent en behandelt, sterft de hartspier op die plek af;
  • men kan dat vaststellen door de aanwezigheid van afgestorven hartcellen in het bloed;
  • feitelijk is er na de geschetste situatie sprake van dood spierweefsel. Het hart is immers een spier;
  • het hart zal op die plek niet meer samentrekken. Daardoor kunnen er op de beide vliezen van de hartklep ongelijke krachten worden uitgeoefend met een lekkage als gevolg.


 

Diagnose en behandeling lekkende hartklep

De diagnose van een lekkende hartklep wordt tegenwoordig in eerste instantie gesteld door middel van een echo van het hart (echocardiografie).

Er bestaan grofweg twee methoden om een lekkende hartklep te behandelen:

  • met medicijnen, ook wel een conservatieve behandeling genoemd;
  • door middel van een chirurgische klepvervanging (of een katheter interventie).

Maar hoe lang kan men nu een lekkende hartklep conservatief behandelen? En op welk moment is een chirurgische ingreep noodzakelijk? Dergelijke vragen moet men van geval tot geval beoordelen.