De gevaren van asbest

Eind 2014 kwam bij een brand op een haventerrein bij Roermond op grote schaal asbest vrij. Dat was gedurende meerdere dagen aanleiding tot noodmaatregelen van ongekende omvang. Niet zozeer vanwege het acute gevaar voor de gezondheid. Maar vooral om te verhinderen dat de asbestdelen zich zouden verspreiden. Maar wat zijn precies die gevaren van asbest?

Wat is asbest?

Asbest is de verzamelnaam voor minerale vezels in bepaalde gesteenten. Het onderscheidt zich van andere stoffen door zijn stevige vezelstructuur. Asbest bezit onder andere de volgende eigenschappen:

  • hittebestendig tot ongeveer 1000 ° C;
  • bestendig tegen vele agressieve chemische stoffen;
  • goede elektrische en thermische isolatie-eigenschappen;
  • hoge elasticiteit en treksterkte;
  • gemakkelijk te verwerken in verschillende bindmiddelen.

Door deze unieke eigenschappen gebruikte men asbest in het verleden voor vele toepassingen in de bouw. En ook tegenwoordig vindt het nog steeds veel wordt toepassing.

Waarom is asbest zo gevaarlijk?

Asbest is gevaarlijk bij inademing. Zelfs lage concentraties van asbeststof kunnen op termijn zeer ernstige ziekten veroorzaken. Asbestvezels hebben een zeer fijne kristalstructuur. Bij mechanische bewerking worden die vezels in de lengterichting steeds dunner. En bij een calamiteit kunnen zich die  gemakkelijk over een groot gebied verspreiden. Ademen we ze in, dan kan het lichaam ze maar moeilijk afstoten.

Welke ziekten kan asbest veroorzaken?

In de jaren dat asbestvezels in longweefsel verblijven, kunnen ze meerdere ernstige ziekten veroorzaken. Denk bijvoorbeeld aan:

  • asbestose (stoflongen);
  • mesothelioom (longvlieskanker);
  • bronchiale kanker;
  • en longkanker. 

Om die reden moeten we blootstelling aan asbestvezels in de lucht tot een minimum beperken.


Wanneer veroorzaakt blootstelling aan asbest klachten?

Asbestgerelateerde ziekten hebben doorgaans een lange latentietijd. Dat is de tijd die verloopt tussen de blootstelling aan een besmette stof en de openbaring van lichamelijke klachten. Bij asbest is een latentietijd van 15 tot 45 jaar niet ongebruikelijk. Het risico neemt toe met de duur van blootstelling en de intensiteit daarvan.

Asbest nooit zelf ruimen

Juriste Yvonne Waterman geldt internationaal als een autoriteit op het gebied van asbest. Zij stelt dat ook een kortstondige (piek)blootstelling aan asbest kan leiden tot kanker. Laks optreden van gemeenten bij sanering van asbest kan bewoners nodeloos bloot stellen aan kankerverwekkende materialen. Een Westlandse burgemeester adviseerde aan bewoners van een getroffen woonwijk in Wateringen dat ze de asbest zelf mochten opruimen. Maar dat is van de zotte. Men vraagt zich zelfs af of het verantwoord is om in een door asbest getroffen wijk kinderen te laten opgroeien.

Asbestvervuiling kent ook financiële risico’s

Overigens vrezen bewoners van een door asbest getroffen woonwijk niet alleen voor hun gezondheid. Niet uit te sluiten valt dat hun woning slechter zal verkopen. En dat men er financieel door aan de grond raakt.

Indirecte schade van asbest

In januari 2016 was er een opmerkelijke uitspraak door de rechtbank in Utrecht. Die kende een schadevergoeding van 60.000 euro toe aan een voormalige brandweerman. Zijn echtgenote overleed aan kanker. En de rechter achtte bewezen dat die kanker was veroorzaakt door asbest in de werkkleding van de man. Niet alleen hing de uniformjas van haar man thuis aan de kapstok en lag die ook geregeld in hun auto. Ze waste ook de besmette werkkleding van haar man. Een opmerkelijke uitspraak. Want niet de overleden vrouw maar de brandweerman zelf kwam het meest in contact met de asbestbron.


Initiatief Essent om asbest uit te bannen, is welkom

Asbest is kankerverwekkend. Terecht dat men het giftige spul in de ban doet. Maar ons land telt nog ontelbaar veel asbestdaken. Men stelt alles in het werk om die te saneren. Maar dat is niet goedkoop en het vergt specialistische inzet. Maar vanaf 2024 moeten al die daken asbestvrij zijn. We moeten dus allemaal een tandje bijsteken om die deadline te halen. Goddank komt er steun uit onverwachte hoek. Boeren mogen hun asbestdaken op kosten van Essent laten saneren. De tegenprestatie? Essent legt zonnepanelen op de ‘geruimde’ daken en kan zo 20 jaar lang groene stroom opwekken. Uiteraard is Essent geen filantroop. Men hanteert een doordacht verdienmodel en ontvangt subsidie van het rijk. En daar is ook niks op tegen. Verdien je geld en los je en passant een probleem op, dan is er sprake van een win-win-situatie.

Hoofdpijn, meest gehoorde klacht bij de huisarts

Hoofdpijn is onaangenaam. Het kan afhankelijk van de ernst ons dagelijks leven danig in de war sturen. Terwijl sommigen maar kort erdoor geplaagd worden, lijden anderen langdurig eronder. Soms zelfs dagen lang. Hoe en waar hoofdpijn precies bij mensen optreedt, is zeer verschillend.

Met hoofdpijnklachten naar de huisarts

De meeste patiënten met hoofdpijn raadplegen eerst de huisarts. Aan hem de taak om onderscheid te maken tussen:

  • hoofdpijnklachten zonder direct aanwijsbare oorzaak;
  • en potentieel gevaarlijke acute ziekten

Handig hiervoor is enige kennis van enkele typische waarschuwingssymptomen.

Welke soorten hoofdpijn zijn er?

Hoofdpijn kan zich op verschillende plekken van het hoofd manifesteren:

  • aan het voorhoofd;
  • bij de slapen;
  • achter de ogen;
  • via pijn in nek en rug. 

Door artsen wordt hoofdpijn niet onder één noemer geplaatst. Ze verdelen hoofdpijn in twee groepen:

  • primaire hoofdpijn;
  • secundaire hoofdpijn

Wat is primaire hoofdpijn?

Als meest voorkomende hoofdpijn is primaire hoofdpijn geen gevolg van andere gezondheidsproblemen. Het is een aparte op zich zelf staande ziekte. Bij primaire hoofdpijn is meestal niet bekend wat precies de oorzaken zijn. Daarom is een causale behandeling dan ook niet mogelijk. Voorbeelden van primaire hoofdpijn zijn:

  • migraine;
  • spanningshoofdpijn;
  • clusterhoofdpijn.

Secundaire hoofdpijn

Secundaire hoofdpijn daarentegen, treedt op als neveneffect of direct gevolg van een andere ziekte. Zo kan secundaire hoofdpijn onder meer een bijkomend symptoom zijn van:

Ook uitdroging, een zonnesteek of overmatige consumptie van alcohol kan de onaangename klachten veroorzaken. En veel mensen reageren ook op stress, lawaai of veranderingen in het weer met hoofdpijn.


Hoofdpijn meest gehoorde klacht bij huisarts

Naar schatting 70 procent van alle Nederlanders  heeft van tijd tot tijd wel eens last van hoofdpijn. Dat kan variëren van:

  • aanvallen van kortdurende (acute) hoofdpijn;
  • tot steeds terugkerende of aanhoudende (chronische) hoofdpijn. 

Hoofdpijn is daarmee een wijdverbreide vorm van pijn en de meest voorkomende reden voor een bezoek aan de huisarts.

Omschrijving van de klachten

Betrokkenen moeten hoofdpijnklachten zo nauwkeurig mogelijk bij hun arts proberen te omschrijven:

  • in welke situaties doet zich de hoofdpijn voor?
  • waar in het hoofd wordt het gevoeld?
  • hoe vaak treden de symptomen op?

Het helpt de arts om een nauwkeurige diagnose te stellen.

De behandeling van hoofdpijn

Een juiste diagnose is niet onbelangrijk. Want voor de behandeling van de verschillende typen hoofdpijn bestaan zeer verschillende behandelingen. Vaak is het een combinatie van medicatie (bijvoorbeeld pijnstillers zoals combinatiepreparaten van acetylsalicylzuur, paracetamol en cafeïne) en bepaalde gedragingen om hoofdpijn onder controle te krijgen.

Kan je hoofdpijn voorkomen?

Wie stress beperkt, zich regelmatig ontspant, zorgt voor een goede nachtrust en nicotine, alcohol en drugs vermijdt, werkt aan zijn gezondheid en kan zo hoofdpijn voorkomen.


Hersenvliesontsteking of meningitis

Hoofdpijn bij bacteriële meningitis ontwikkelt zich binnen enkele uren. De patiënten raken snel een ernstig gestoorde toestand met verlies van bewustzijn, misselijkheid en braken. Nekstijfheid is een belangrijk symptoom, maar kan in een vroeg stadium ontbreken. De combinatie van hoofdpijn, koorts en kwalitatieve of kwantitatieve bewustzijnsstoornissen is hier toonaangevend. Minder typisch is het hoofdpijnsymptoom bij virale meningitis. Bacteriële meningitis kan zich binnen enkele uren tot een levensbedreigende ziekte ontwikkelen.

Hoofdpijn bij kinderen

Hoofdpijn doet zich niet alleen bij volwassenen voor maar ook bij kinderen. Al onder kleuters heeft ongeveer een op de vijf kinderen wel een last van hoofdpijn. Gelukkig doen zich de klachten bij ongeveer de helft van de kinderen niet meer voor als ze volwassen zijn. Toch is het belangrijk om hoofdpijn bij kinderen adequaat te behandelen, want zonder passende behandeling kunnen de symptomen chronisch worden.