Fysiotherapie bij pijn in de onderrug

pijn in de onderrugPijn in de onderrug met uitstraling naar het been is een veel voorkomende klacht. Die pijn kan allerhande oorzaken hebben zoals hernia, ischias, slijtage of overbelasting. Bij twijfel over de oorzaak kan de huisarts röntgenfoto’s aanvragen. Die kunnen uitwijzen of pijn in de onderrug misschien te wijten is aan slijtage in de onderrug, de heupen of het bekken. Veel patiënten hebben dan baat bij fysiotherapie: enerzijds om de spieren te versterken, anderzijds om de de houding te verbeteren.

Oorzaken pijn in de onderrug

Lage rugpijn kan meerdere oorzaken hebben:

  • eenzijdige belasting;
  • slijtage;
  • hernia;
  • ischias;
  • een verkeerde (zit)houding.

Röntgenfoto’s geven niet altijd uitsluitsel daarover. Daarvoor is een MRI-scan meer aangewezen. Helaas kan de huisarts geen MRI-scan voor je aanvragen. Daarom stelt hij doorgaans eerst een afspraak bij de fysiotherapeut voor.

Waarom met lage rugpijn naar de fysiotherapeut?

Eenzijdige belasting en gebrek aan lichaamsbeweging. Dat zijn de meest voorkomende oorzaken voor pijnlijke spierspanningen in de onderrug. Lichaamsbeweging en krachttraining vormen een wezenlijk onderdeel bij behandeling van pijn in de onderrug. Fysiotherapie heeft dan tot doel:

  • de spieren versterken;
  • de houding verbeteren;
  • de beweeglijkheid van wervelkolom en gewrichten herstellen;
  • de coördinatie verbeteren.

 

Fysiotherapie bij pijn in de onderrug

De fysiotherapeut zal eerst, staand achter de patiënt, je houding controleren. Vaak constateert hij al een scheve stand van het bekken. Mogelijke adviezen tijdens zo’n eerste consult:

  • probeer bukken zoveel mogelijk te vermijden;
  • probeer een holle rug te houden;
  • doe dagelijks oefeningen thuis die het herstel kunnen bevorderen.


 

Waarom bukken vermijden?

Veel en langdurig bukken is in meerdere opzichten funest voor de rug:

  • een gebukte houding drukt het kraakbeen dat zich tussen de wervels bevindt naar achteren;
  • dat kan op zijn beurt druk veroorzaken op de achterliggende zenuwbanen;
  • en dat is dan weer verantwoordelijk voor de uitstraling naar het been;
  • of nóg erger: het kan in het ergste geval een hernia veroorzaken.

 

Oefeningen bij pijn in de onderrug

Er zijn enkele makkelijk uit te voeren oefeningen bij pijn in de onderrug:

  • oefening liggend op de buik en steunend op de onderarmen. Probeer gedurende een tiental tellen een holle rug te houden;
  • oefening liggend op buik en steunend op handen. probeer het lichaam naar boven te brengen zonder dat het bekken mee komt.

 

Oefening staand tegen deur of muur

Er is één oefening die niet veel tijd vergt en die je praktisch overal kan uitvoeren:

  • Ga voor een deur staan met de benen in lichte spreidstand;
  • Vorm steunend met de ellebogen op ooghoogte en de vuisten boven het hoofd een driehoek;
  • Duw het bekken naar voren en maak een holle rug;
  • Een juiste ademhaling maakt de oefening nét iets intenser. En dat voel je!
  • Diep inademen bij holle rug en weer uitblazen;
  • Die stand even vasthouden en dan de rug weer rechten;
  • Herhaal die beweging tien maal en dat vijf maal per dag.

 

De juiste zithouding

Een uitgezakte en/of gebogen zithouding achter laptop of PC is funest voor de onderrug. En ook urenlang in gebogen houding op een racefiets bijvoorbeeld, kan vaak leiden tot lage rugpijn. Een opgerolde handdoek in de rug kan al leiden tot een rechtere zithouding achter laptop of PC. Bij de fysiotherapeut kan je voor pakweg twee tientjes een speciaal rolletje kopen. Dat kan je permanent aan de stoel bevestigen. Het zorgt zo altijd voor een holle rug.


 

Massage tegen lage rugpijn

Bij de behandeling van pijn in de onderrug kan ook massage een positief effect hebben. Massage maakt het weefsel los en zorgt voor een betere bloedtoevoer naar de spieren. Daarbij kan men verschillende handgrepen voor specifieke weefselstructuren toepassen zoals:

  • strijken;
  • wrijven;
  • kneden;
  • rollen;
  • of cirkelvormige bewegingen.

Daarnaast bestaan er speciale massage-technieken zoals massage van het bindweefsel.

Rugpijn en psyche

Er zijn veel mensen met hevige rugpijn die op röntgenfoto’s of MRI-beeld weinig of geen afwijkingen te zien geven. De rug is ogenschijnlijk gezond maar de pijn is haast niet te harden.

Pijn en gebreken gaan vaak een eigen weg

Omgekeerd geldt hetzelfde: zou men zomaar honderd mensen zonder pijnklachten van de straat plukken voor een röntgen- of MRI-onderzoek, dan zou men versteld staan van het aantal probleemruggen dat men te zien kreeg: verkromming van de wervelkolom, artrose, hernia’s. Men kan ​​zich afvragen hoe al deze mensen nog steeds rechtop kunnen lopen. Maar het gaat hen prima.

Warmte, massage of gesprekken?

Pijn en gebreken aan de botten, hangen vaak maar weinig met elkaar samen. Spieren, pezen en bindweefsel daarentegen, zijn veel vaker betrokken bij pijnklachten. Door rugpijn getroffen patiënten hebben vaak meer baat bij een fysiotherapeut of psychotherapeut dan bij een orthopedist, juist omdat dié therapeuten een luisterend oor bieden en meer tijd hebben. Alleen al de gelegenheid om eindelijk eens te kunnen vertellen en te huilen, ontspant en lucht op.

Spieropbouw helpt niet altijd

Ook al wordt meestal gezegd dat spieropbouw goed helpt bij rugpijn, is dat lang niet bij iedereen het geval. Veel patiënten met pijn in de rug vergaat het met de goede oude massage nog altijd het beste, omdat er eindelijk iemand over hun rug streelt. De zenuwuiteinden (receptoren) die gevoelig zijn voor “streel-prikkels”, worden geactiveerd, de spieren ontspannen en de pijn wordt verlicht.

Verkeerde houding in combinatie met leed maakt de pijn

Er zijn beroepsmuzikanten die met hun scheve lichaamshouding oud worden en nauwelijks last hebben van pijn in de rug. En ook menige smid van weleer smeedde zijn hele leven met grote toewijding, maar rugpijn was voor hem geen thema. Wel zullen velen van ons zich in dít beeld herkennen:

  • je gaat achter de computer zitten om je belastingaangifte te doen en gelijk schiet de spanning in je rug;
  • maar zit je achter de computer om de eerstvolgende vakantiebestemming uit te zoeken, dat neemt de rug dat nauwelijks waar. 

Rugpijn kan worden veroorzaakt door een slechte lichaamshouding. Maar niet elke verkeerde houding leidt ook automatisch tot rugpijn. Het lijkt er vaak op dat alleen verdriet en ergernis in combinatie met een verkeerde houding tot pijn leiden.

Spit: pijn in de onderrug

Soms komt spit zomaar uit de lucht vallen. Eén verkeerde beweging en niets lukt meer. Vergeten zijn irritaties, zorgen en conflicten. Net als bij kiespijn draait nu alles om deze ene fysieke pijn. Toch moet men het psychische aandeel daarbij niet uit het oog verliezen. Soms helpt het om je af te vragen, wat eraan vooraf ging:

  • was er een conflict met de partner? 
  • zijn er seksuele problemen? 
  • bezorgt een boze schoonmoeder (“die heks”) of een nieuwe liefde jou problemen? 


Heksenscheut of heksenschot

Veel ziekten heten niet voor niets zoals ze heten. In sommige dialecten wordt spit ook wel “heksenscheut” of “heksenschot” genoemd. De symboliek in onze taal drukt veel waarheid uit. Wat een verademing is het dan als de dokter met een “spuit” komt en de pijn wegneemt. Vaak zijn dergelijke verbanden misschien wat vergezocht, maar soms kloppen ze verrassend goed. Is de pijn, de spanning en het verdriet voorbij, dan kan men vaak met een glimlach op menige heksenscheut of heksenschot terugkijken.

Rugpijn zit doorgaans niet alleen “tussen de oren”

Maar zoals zo vaak, kan niet volmondig worden gezegd dat pijn in de rug puur lichamelijk is of iets wat zich alleen tussen de oren afspeelt.

Hyperventilatie, adembenemend verschijnsel

Hyperventilatie is misschien wel het meest miskende ziektebeeld in onze maatschappij: het is niet erg genoeg voor opname in een ziekenhuis, maar het kan iemands leven danig ontregelen. Hyperventilatie staat voor te snel en te diep ademen, waardoor allerlei klachten ontstaan, zoals versnelde ademhaling, hartkloppingen, transpireren, en een droge mond.

Waaraan herken je hyperventilatie? 

  • Ben jij iemand die voortdurend geeuwt en zucht? 
  • Heb je vaak last van hartkloppingen en pijn in de borst? 
  • Tintelen je vingers of vingertoppen wel eens? 
  • Ben je vaak afwezig en kan je je moeilijk concentreren? 
  • Zeggen de mensen wel eens dat je zwaarmoedig bent? 
  • Ben je vaak zonder aanwijsbare reden buiten adem? 

Zo ja, dan sta je niet alleen. Meer dan één op de tien mensen lijdt in meer of mindere mate aan hyperventilatie en voelt zich ongemakkelijk bij de verontrustende symptomen die gepaard gaan met verkeerde ademhaling.

Adviezen voor wie lucht tekort komt 

De beste therapeut voor bestrijding van hyperventilatie blijkt overigens de patiënt zelf te zijn. Door gerichte training leer je hoe je door adem- en ontspanningsoefening een hyperventilatie-aanval kan afbreken en/of voorkomen.

Ontspannen helpt

Mensen die al maanden, misschien zelfs jaren, te kampen hebben met een te snelle, oppervlakkige ademhaling, vinden het doorgaans erg moeilijk om dingen van zich af te zetten en te ontspannen. Het loslaten van lichamelijke spanningen helpt bij het verdrijven van geestelijke stress, gedachten die continu door je hoofd tollen. Wie eenmaal het trucje onder de knie heeft om lichamelijk totaal te ontspannen zodra de symptomen van hyperventilatie de kop opsteken, kan de kwaal in de kiem smoren. Dagelijkse ontspanning helpt echt om je leven weer op de rails te krijgen.

Hoe vaak, hoe lang ontspannen? 

Het is belangrijk dat je regelmatig de tijd neemt om te ontspannen, want alles staat of valt met regelmaat. In het begin zal je zelf misschien niet zoveel verbetering zien. Vaak is het je omgeving die opmerkt dat je in gunstige zin verandert. Ideaal is het om vijftien tot twintig minuten in je dagschema te reserveren voor ontspanning.

Yoga en lichaamsmassage

Experimenteer met verschillende technieken op verschillende tijden van dag en week:

  • op yoga gaan is bijvoorbeeld een uitstekende manier om lichaamsbeweging, ademhaling en ontspanning te combineren; 
  • jezelf regelmatig trakteren op een rug- of lichaamsmassage door een erkend masseur, is ook een uitstekend alternatief. Want mensen die aan hyperventilatie lijden hebben vaak een stijve, gespannen bovenrug en spierknopen met pijnlijke triggers. Als die zachtjes worden gekneed en losgemaakt, kan dat een weldadig effect hebben.