Dieet- en lightproducten op hun retour

Suikervrij, minder vet en caloriearm voedsel eten, en toch meer kilo’s op de weegschaal. Meer dan 40 procent van de Nederlanders heeft overgewicht. Afvallen zou een goede zaak zijn. Maar de verkoop van dieet- en lightproducten, die sinds de jaren zeventig van vorige eeuw moeiteloos gewichtsverlies beloofden, stagneert.

Dieet-industrie anno 2016 in een vrije val

De ineenstorting van de dieet-industrie tekende zich al langere tijd af. Nog in 2006 kondigde het gerenommeerde Zwitserse Nestlé-concern aan dat ze in plaats van zich te richten op chocolade en pakjessoep, steeds meer zouden focussen op dieetproducten en “functional food”. Maar al in 2013 nam het bedrijf weer afscheid van haar afslankassortiment en verkocht haar onrendabele divisie “Sparte Jenny Craig”, die net als Weight Watchers dieetcoaching en bijbehorende voeding op de markt bracht. Het voedingsmiddelenconcern stootte de dochter, waarvoor het eerder ongeveer 740 miljoen Zwitserse frank had betaald, tegen aankoopprijs weer af.

Ook Weight Watchers draait met minder winst

Ook Weight Watchers draait al enige tijd met minder winst. In 2015 lag de winst vóór belastingen meer dan 66 procent lager dan in 2014. De beurskoers van het aandeel bevond zich sinds 2012 in een vrije val. Ook interesse van Oprah Winfrey eind 2015 in het aandeel, kon niet verhinderen dat de koers verder weggleed.


Fitness vervangt afvallen met dieet

De tegenvallende resultaten werden in eerste instantie nog toegeschreven aan het effect van toenemende concurrentie. Maar het heeft diepere gronden: dieet- en lightproducten zijn gewoon op hun retour. En dat niet alleen omdat de voordelen ervan inmiddels meer dan omstreden zijn. In haar jaarrekening over 2015 stelt Weight Watchers dat de consument zich steeds meer interesseert voor lifestyle en fitness dan voor afvallen met een dieet.

Dieet heeft een negatieve bijklank

Het woord dieet heeft anno 2016 een negatieve bijklank. Het staat voor “afstand doen van” en dat is niet sexy. Bovendien streven mensen tegenwoordig een zelfbeeld na dat veel verder gaat dan alleen slank zijn. Daarin is een grote plaats ingeruimd voor “sterk” in plaats van “slank”.

Naast gezondheidsaspecten spelen ook morele waarden mee

Maar dat is nog niet alles: we oriënteren ons veel op gezonde voeding. Het is een gemeenschappelijke sociale noemer en het bevat naast gezondheidsaspecten ook steeds meer morele waarden zoals ecologische verenigbaarheid van de voedingsproducten.

Lightproducten zouden afslanken gemakkelijker maken

Al tientallen jaren praat de voedingsmiddelenindustrie mensen met overgewicht aan dat lightproducten het afslanken vergemakkelijken. Dat lijkt aannemelijk. Maar eigenlijk zetten levensmiddelen die minder vet en suiker bevatten, aan tot een compensatiegedrag. Omdat datgene wat je eet minder calorieën bevat, kan je er meer van eten. Lightproducten verzadigen niet alleen minder goed, maar ze bevorderen ook het fenomeen “geeuwhonger” en leiden tot vreetbuien. Het lichaam verheugt zich immers op suikers, dat het niet meer krijgt. En zo nemen we uiteindelijk toch weer meer calorieën tot ons.

Dieetproducten zijn niet altijd calorie-arm

Overigens zijn lightproducten niet zo calorie-arm als ze suggereren. Zo heeft bijvoorbeeld lightmayonaise weliswaar 60 procent minder vet dan een normaal product, maar nog steeds 325 kcal per 100 gram. Zelfs een extra-lichte variant met 90 procent minder vet, scoort niet echt laag in calorieën met 110 calorieën per 100 gram. Daarvoor zouden ze toch eigenlijk minder dan 50 calorieën per 100 gram moeten bevatten. Bedrieglijk zijn ook de voedingsmiddelen van Weight Watchers. Ze zijn fiks duurder maar bevatten slechts zelden minder calorieën dan gelijkwaardige normale producten.

Honing in plaats van suiker?

We gebruiken gemiddeld 115 gram suiker per dag. Dat staat gelijk aan 38 suikerklontjes. Maar leef je met natuurlijke alternatieven zoals honing echt gezonder? Wel het is aangetoond dat de enzymen, mineralen en vitaminen in honing een positieve uitwerking op de gezondheid van de mens hebben.

Bruine suiker

Rietsuiker en bruine suiker zijn net zo schadelijk voor de tanden en bevatten evenveel calorieën als witte suiker. Het onderscheid zit in het feit dat ze niet zo goed gereinigd zijn. Ze bevatten resten van suikerbietensiroop of suikerriet, vandaar de typische karamelsmaak en kleur. Mineralen en vitaminen komen er slechts in kleine hoeveelheden in voor. Ze spelen geen rol van betekenis in de voeding.

Vruchtensuiker

De naam is misleidend: de in de handel verkrijgbare vruchtensuiker wordt niet uit vruchten gewonnen, maar uit glucosestroop. Het maakt even dik als witte suiker en is niet gezonder:

  • vruchtensuiker verdenkt men er zelfs van de bloedvetwaarden te verhogen. Het veroorzaakt vaak maagproblemen;
  • ook geeft vruchtensuiker geen verzadigingsgevoel en dus bestaat het gevaar dat we er te veel van consumeren.

Vruchtensuiker is een zogenaamde suikervervanger die bijvoorbeeld wordt gebruikt om dieetvoeding te zoeten.


Honing

Honing bestaat voornamelijk uit suiker en water en bevat evenveel calorieën als gewone suiker. Niet wetenschappelijk bewezen is de vraag of de enzymen, mineralen en vitaminen in honing een positief effect op de gezondheid van de consument hebben. Wel is honing zeer intens van smaak, zodat kleine hoeveelheden al volstaan om te zoeten. Maar helaas is honing zó kleverig dat die schadelijker is voor de tanden dan gewone suiker. Tenminste als je achteraf je tanden niet poetst.

Heilzame werking van honing

Honing wordt niet alleen gezien als zoetmiddel. Veel natuurgenezers en imkers schrijven aan honing een heilzame werking toe. Maar die genezende werking doe je teniet als je de honing in hete thee of melk doet. Men adviseert om die hete thee of melk eerst lauw te laten worden en dan pas een lepel honing erdoor te roeren. Pas dan is honing een weldaad voor je keel.

Siroop en diksap

Ingedikt sap uit appelen en peren heeft een hoog gehalte aan natuurlijk vruchtensap en het is zoeter dan suiker. Veel diksapconcentraten en siropen (bijvoorbeeld ahornsiroop) bevatten weliswaar mineralen, maar slechts in zeer kleine hoeveelheden.


Het beste alternatief: minder suiker

Worden alternatieve zoetmiddelen verkregen uit natuurlijke producten zoals suikerriet of suikerbieten? Dan onderscheiden ze zich dus nauwelijks van gewone suiker. Zo zijn bijvoorbeeld suikerconcentraten van vruchten of vruchtensappen niet gezonder, maar even schadelijk voor de tanden. En ze maken even dik als suiker. Wie zijn lichaam een plezier wil doen, moet dus minder suiker gebruiken.