Speeksel, vloeibare alleskunner

Onze grootmoeders wisten de kracht van speeksel al te waarderen. Nauwelijks had je je als kind ergens gestoten, of oma stond al met wat spuug gereed. En tegenwoordig jaagt de politie met speekseltesten op criminelen. Terwijl artsen ons speeksel onderzoeken op nieuwe sporen van kanker of een burn-out. Speeksel is een ware alleskunner.

Hoe we speeksel aanmaken

Bij het aanmaken van speeksel zijn twee soorten speekselklieren betrokken:

  • de kleine speekselklieren in het mondslijmvlies;
  • de grote speekselklieren: voor het oor, onder de kaakhoek en onder de tong

Speeksel kan slijmerig of vloeibaar zijn, afhankelijk van welke speekselklier op dat moment actief is.

Taken van speekselklieren in de mond?

Tot anderhalve liter per dag produceren onze speekselklieren van deze vloeibare alleskunner. Speeksel is goed voor onze tanden. Die hebben het immers nodig als bescherming tegen tandbederf. Vooral na het nuttigen van zure dranken en zoetwaren is speekselvloed belangrijk. Het brengt mineralen als fluoride en calcium terug naar het tandglazuur. Zo blijft het natuurlijke afweersysteem van de tand intact. Het vermindert dus het risico op cariës.

Welke andere taken heeft speeksel?

Terwijl we ons na het ontbijt op weg naar ons werk begeven, spoelt speeksel voedselresten weg. Voedselresten die bacteriën zo graag in de mond aantreffen. Van deze zelfreinigende werking krijgen we niets mee. Maar het is belangrijk om schadelijke tandplaque te voorkomen. Dat kan immers ontstekingen veroorzaken. Wat speeksel nog meer doet?

 

  • speeksel houdt de mondholte vochtig. Het maakt daardoor spreken, kauwen en proeven gemakkelijker;
  • het werkt als een buffer voor schadelijke zuren;
  • spuug bevordert de wondgenezing;
  • ook vergemakkelijkt speeksel de eerste vertering van voedsel;
  • en zoals al aangegeven: speeksel heeft een reinigende werking in de mond.

Hoe speeksel onze smaak beïnvloedt

Speeksel beïnvloedt onze gezondheid ook nog op andere wijze. Ook daar krijgen we niet altijd iets van mee. Velen van ons lusten geen broccoli, spruitjes of cichorei. Dat hoeft niet noodzakelijk te wijten te zijn aan een persoonlijke afkeer van groenten. Het kan ook te maken hebben met het speeksel. Onderzoekers hebben namelijk ontdekt dat ons smaakgevoel ook afhangt van de samenstelling van het speeksel. Volgens die theorie bepalen eiwitten in het speeksel hoe intens we iets proeven.

Onze smaak past zich aan

Vooral op bittere levensmiddelen reageert onze tong heel gevoelig. Daarvoor zorgen ongeveer 25 ‘bitterreceptoren’. Ter vergelijking: voor de smaak van “zoet” heeft men tot dusver slechts één receptor gevonden. Dit heeft te maken met de evolutie. Onze vroegste voorouders moesten bij het verzamelen van fruit en planten onderscheid kunnen maken tussen giftig en niet giftig. En omdat de meeste giftige stoffen bitter smaken, heeft zich hun smaak daarop aangepast. Conclusie van de onderzoekers? Het lichaam past zich aan om negatieve gevoelens bij het eten van bitter voedsel te compenseren. Wat betekent dit voor degenen die broccoli, spruitjes en cichorei verafschuwen? Dat ze alleen maar lang genoeg moeten volhouden. Uiteindelijk zal het lichaam ervoor zorgen dat het hen wél smaakt.

Hoe speeksel risico op een burnout verraadt

Wetenschappers slagen er steeds weer in om nieuwe geheimen van speeksel te ontrafelen. Vooral de uitwerking van de mond op de rest van het lichaam is boeiend. Zo kan men het risico op een burn-out vrij nauwkeurig bepalen via een speekseltest. Het anti-stress-hormoon cortisol geeft namelijk informatie over het vermoeidheidssyndroom.

Cortisolniveau meten met speekseltest

Men scheidt het hormoon cortisol vooral af na het ontwaken. Het helpt onder meer de bloedsomloop op gang:

  • bij gezonde mensen zakt het in de loop van de dag weer terug. ’s Avonds is bij hen bijna geen cortisol meer meetbaar;
  • anders is dat voor mensen die constant onder stress staan. Om aan voortdurende belasting en stress het hoofd te bieden, houdt het lichaam het cortisolniveau hoog. Ongeacht het dagritme is het voor de betrokkenen moeilijk om dat niveau te verminderen. Dat cortisolniveau kan men met een speekseltest bijna 100 procent nauwkeurig meten.

Speeksel verlicht pijn en geneest wonden

Onze grootmoeders hoefden geen onderzoeksresultaten te lezen om te weten dat spuug helpt tegen pijn. Of het nu de steek van een insect, een buil of een snee in de vinger was, speeksel hielp als het kind schreeuwde. En grootmoeders theorie van de pijnstillende spuug is helemaal niet zo vergezocht. Want ons speeksel bevat inderdaad de natuurlijke pijnstiller opiorfine. In dierproeven werkte deze stof zes keer beter dan morfine!

Speeksel verdooft niet alleen de pijn maar geneest ook

En wil je grootmoeder een plezier doen? Dan kan je haar de resultaten van een universitair onderzoek voorleggen. Speeksel verdooft niet alleen de pijn, maar geneest ook de wonden. Dat hebben onderzoekers aan de universiteit van Amsterdam ontdekt. Een bepaald eiwit in ons speeksel, kan wonden in recordtijd genezen. Aanleiding voor het onderzoek was het feit dat wonden in de mond sneller genezen dan op de huid.

 

Speekseltesten door politie en justitie

De politie gebruikt speekseltesten al lang voor de jacht op criminelen. Zo kunnen forensische artsen met minuscule overblijfselen op bierflessen en sigarettenpeuken een genetische vingerafdruk produceren. Speekselmonsters geven niet alleen informatie over misdaden. Men gebruikt ze ook bij verkeerscontroles.

Speekseltesten voor opsporing van kanker

Misschien is de wetenschap binnenkort zo ver dat men ernstige ziekten zoals mondkanker en Alzheimer met een speekseltest kan opsporen. De eerste successen zijn er al. Zo hebben Amerikaanse wetenschappers bepaalde eiwitten en moleculen als ‘biomarkers’ van kanker ontdekt. Deze biomarkers kunnen kanker helpen detecteren voordat het verdere schade aan het lichaam veroorzaakt. Tot dusver zijn er echter geen klinische toepassingen bekend.

Fysiotherapie bij pijn in de onderrug

pijn in de onderrugPijn in de onderrug met uitstraling naar het been is een veel voorkomende klacht. Die pijn kan allerhande oorzaken hebben zoals hernia, ischias, slijtage of overbelasting. Bij twijfel over de oorzaak kan de huisarts röntgenfoto’s aanvragen. Die kunnen uitwijzen of pijn in de onderrug misschien te wijten is aan slijtage in de onderrug, de heupen of het bekken. Veel patiënten hebben dan baat bij fysiotherapie: enerzijds om de spieren te versterken, anderzijds om de de houding te verbeteren.

Oorzaken pijn in de onderrug

Lage rugpijn kan meerdere oorzaken hebben:

  • eenzijdige belasting;
  • slijtage;
  • hernia;
  • ischias;
  • een verkeerde (zit)houding.

Röntgenfoto’s geven niet altijd uitsluitsel daarover. Daarvoor is een MRI-scan meer aangewezen. Helaas kan de huisarts geen MRI-scan voor je aanvragen. Daarom stelt hij doorgaans eerst een afspraak bij de fysiotherapeut voor.

Waarom met lage rugpijn naar de fysiotherapeut?

Eenzijdige belasting en gebrek aan lichaamsbeweging. Dat zijn de meest voorkomende oorzaken voor pijnlijke spierspanningen in de onderrug. Lichaamsbeweging en krachttraining vormen een wezenlijk onderdeel bij behandeling van pijn in de onderrug. Fysiotherapie heeft dan tot doel:

  • de spieren versterken;
  • de houding verbeteren;
  • de beweeglijkheid van wervelkolom en gewrichten herstellen;
  • de coördinatie verbeteren.

 

Fysiotherapie bij pijn in de onderrug

De fysiotherapeut zal eerst, staand achter de patiënt, je houding controleren. Vaak constateert hij al een scheve stand van het bekken. Mogelijke adviezen tijdens zo’n eerste consult:

  • probeer bukken zoveel mogelijk te vermijden;
  • probeer een holle rug te houden;
  • doe dagelijks oefeningen thuis die het herstel kunnen bevorderen.


 

Waarom bukken vermijden?

Veel en langdurig bukken is in meerdere opzichten funest voor de rug:

  • een gebukte houding drukt het kraakbeen dat zich tussen de wervels bevindt naar achteren;
  • dat kan op zijn beurt druk veroorzaken op de achterliggende zenuwbanen;
  • en dat is dan weer verantwoordelijk voor de uitstraling naar het been;
  • of nóg erger: het kan in het ergste geval een hernia veroorzaken.

 

Oefeningen bij pijn in de onderrug

Er zijn enkele makkelijk uit te voeren oefeningen bij pijn in de onderrug:

  • oefening liggend op de buik en steunend op de onderarmen. Probeer gedurende een tiental tellen een holle rug te houden;
  • oefening liggend op buik en steunend op handen. probeer het lichaam naar boven te brengen zonder dat het bekken mee komt.

 

Oefening staand tegen deur of muur

Er is één oefening die niet veel tijd vergt en die je praktisch overal kan uitvoeren:

  • Ga voor een deur staan met de benen in lichte spreidstand;
  • Vorm steunend met de ellebogen op ooghoogte en de vuisten boven het hoofd een driehoek;
  • Duw het bekken naar voren en maak een holle rug;
  • Een juiste ademhaling maakt de oefening nét iets intenser. En dat voel je!
  • Diep inademen bij holle rug en weer uitblazen;
  • Die stand even vasthouden en dan de rug weer rechten;
  • Herhaal die beweging tien maal en dat vijf maal per dag.

 

De juiste zithouding

Een uitgezakte en/of gebogen zithouding achter laptop of PC is funest voor de onderrug. En ook urenlang in gebogen houding op een racefiets bijvoorbeeld, kan vaak leiden tot lage rugpijn. Een opgerolde handdoek in de rug kan al leiden tot een rechtere zithouding achter laptop of PC. Bij de fysiotherapeut kan je voor pakweg twee tientjes een speciaal rolletje kopen. Dat kan je permanent aan de stoel bevestigen. Het zorgt zo altijd voor een holle rug.


 

Massage tegen lage rugpijn

Bij de behandeling van pijn in de onderrug kan ook massage een positief effect hebben. Massage maakt het weefsel los en zorgt voor een betere bloedtoevoer naar de spieren. Daarbij kan men verschillende handgrepen voor specifieke weefselstructuren toepassen zoals:

  • strijken;
  • wrijven;
  • kneden;
  • rollen;
  • of cirkelvormige bewegingen.

Daarnaast bestaan er speciale massage-technieken zoals massage van het bindweefsel.

Wat kan je doen tegen Ischias?

Ischias is de benaming voor een intense zenuwpijn die vanuit de onderrug uitstraalt naar het been en die zelfs tot in de voet klachten geeft. “Van bil tot voet” zogezegd. De pijn wordt veroorzaakt door druk op een zenuw, een ontsteking of irritatie.

Voedingsmiddelen die helpen tegen Ischias

Bij Ischias-pijnen is er meestal sprake van een ontsteking die met pijn- en ontstekingsremmende medicatie behandeld wordt. Maar er zijn ook bepaalde voedingsmiddelen die kunnen helpen tegen deze aandoening.

 

Vermijd dierlijke eiwitten

Op de eerste plaats doe je er goed aan om voeding met dierlijke eiwitten zoveel mogelijk te mijden. Daartoe behoren vlees, vis en zuivelproducten, omdat deze de aandoening kunnen verergeren.

Antioxidanten en ontstekingsremmers

In plaats daarvan raadt men voedingsmiddelen aan die antioxidanten bevatten en bovendien ontstekingsremmend werken:

  • kurkuma (geelwortel);
  • groentesappen;
  • rauwe spinazie;
  • broccoli;
  • wortelen;
  • rode biet;
  • sla;
  • kool;
  • gember;
  • knoflook;
  • gedroogde vijgen;
  • vers citroensap;
  • stevia;
  • groene thee;
  • ananas.

Speciaal aanbevolen wordt kurkuma met honing, een remedie van onschatbare waarde.


 

Lichamelijke oefeningen tegen Ischias-pijn

Beweging is van cruciaal belang voor onze gezondheid en ons algemeen welbevinden. Wie de juiste oefeningen doet, kan zo de pijn op natuurlijke wijze behandelen. Bij oefeningen tegen Ischias moet de nadruk liggen op:

  • het versterken van spieren in buik en onderrug;
  • training van de hamstrings, die zich aan de achterkant van de dij bevinden. Deze spieren maken het buigen van onze knieën mogelijk.
De spieren moeten niet alleen worden versterkt en versoepeld, ook aerobic oefeningen met matige intensiteit zijn zeer aan te raden. Daarmee verbeter je de doorbloeding en de zuurstofvoorziening van het lichaam  Tegelijkertijd kan daarmee overgewicht worden voorkomen.

 

Oefeningen moeten de rug ontzien

Er moet wel sprake zijn van lichte oefeningen, oefeningen die de rug toch enigszins ontzien. U kunt bijvoorbeeld kiezen voor hardlopen, zwemmen of fietsen. En voor en na de training moet je altijd rekoefeningen uitvoeren. Erg aan te bevelen zijn Yoga of Pilates. Laat je wel adviseren door een trainer of fysiotherapeut. Er zijn immers verschillende oorzaken van Ischias die allen een andere behandeling vragen. Anders kunnen de oefeningen juist leiden tot meer pijn.

 

Rugpijn en psyche

Er zijn veel mensen met hevige rugpijn die op röntgenfoto’s of MRI-beeld weinig of geen afwijkingen te zien geven. De rug is ogenschijnlijk gezond maar de pijn is haast niet te harden.

Pijn en gebreken gaan vaak een eigen weg

Omgekeerd geldt hetzelfde: zou men zomaar honderd mensen zonder pijnklachten van de straat plukken voor een röntgen- of MRI-onderzoek, dan zou men versteld staan van het aantal probleemruggen dat men te zien kreeg: verkromming van de wervelkolom, artrose, hernia’s. Men kan ​​zich afvragen hoe al deze mensen nog steeds rechtop kunnen lopen. Maar het gaat hen prima.

Warmte, massage of gesprekken?

Pijn en gebreken aan de botten, hangen vaak maar weinig met elkaar samen. Spieren, pezen en bindweefsel daarentegen, zijn veel vaker betrokken bij pijnklachten. Door rugpijn getroffen patiënten hebben vaak meer baat bij een fysiotherapeut of psychotherapeut dan bij een orthopedist, juist omdat dié therapeuten een luisterend oor bieden en meer tijd hebben. Alleen al de gelegenheid om eindelijk eens te kunnen vertellen en te huilen, ontspant en lucht op.

Spieropbouw helpt niet altijd

Ook al wordt meestal gezegd dat spieropbouw goed helpt bij rugpijn, is dat lang niet bij iedereen het geval. Veel patiënten met pijn in de rug vergaat het met de goede oude massage nog altijd het beste, omdat er eindelijk iemand over hun rug streelt. De zenuwuiteinden (receptoren) die gevoelig zijn voor “streel-prikkels”, worden geactiveerd, de spieren ontspannen en de pijn wordt verlicht.

Verkeerde houding in combinatie met leed maakt de pijn

Er zijn beroepsmuzikanten die met hun scheve lichaamshouding oud worden en nauwelijks last hebben van pijn in de rug. En ook menige smid van weleer smeedde zijn hele leven met grote toewijding, maar rugpijn was voor hem geen thema. Wel zullen velen van ons zich in dít beeld herkennen:

  • je gaat achter de computer zitten om je belastingaangifte te doen en gelijk schiet de spanning in je rug;
  • maar zit je achter de computer om de eerstvolgende vakantiebestemming uit te zoeken, dat neemt de rug dat nauwelijks waar. 

Rugpijn kan worden veroorzaakt door een slechte lichaamshouding. Maar niet elke verkeerde houding leidt ook automatisch tot rugpijn. Het lijkt er vaak op dat alleen verdriet en ergernis in combinatie met een verkeerde houding tot pijn leiden.

Spit: pijn in de onderrug

Soms komt spit zomaar uit de lucht vallen. Eén verkeerde beweging en niets lukt meer. Vergeten zijn irritaties, zorgen en conflicten. Net als bij kiespijn draait nu alles om deze ene fysieke pijn. Toch moet men het psychische aandeel daarbij niet uit het oog verliezen. Soms helpt het om je af te vragen, wat eraan vooraf ging:

  • was er een conflict met de partner? 
  • zijn er seksuele problemen? 
  • bezorgt een boze schoonmoeder (“die heks”) of een nieuwe liefde jou problemen? 


Heksenscheut of heksenschot

Veel ziekten heten niet voor niets zoals ze heten. In sommige dialecten wordt spit ook wel “heksenscheut” of “heksenschot” genoemd. De symboliek in onze taal drukt veel waarheid uit. Wat een verademing is het dan als de dokter met een “spuit” komt en de pijn wegneemt. Vaak zijn dergelijke verbanden misschien wat vergezocht, maar soms kloppen ze verrassend goed. Is de pijn, de spanning en het verdriet voorbij, dan kan men vaak met een glimlach op menige heksenscheut of heksenschot terugkijken.

Rugpijn zit doorgaans niet alleen “tussen de oren”

Maar zoals zo vaak, kan niet volmondig worden gezegd dat pijn in de rug puur lichamelijk is of iets wat zich alleen tussen de oren afspeelt.

Huismiddeltjes tegen oorpijn

huismiddeltjes tegen oorpijnHuismiddeltjes tegen oorpijn zijn soms zo simpel dat je het nauwelijks gelooft. Kauw bijvoorbeeld eens wat vaker op kauwgum. Liefst met sterke kauwbewegingen. Want oorpijn laat zich niet alleen met medicijnen behandelen.

Hoe ontstaat oorpijn

Heel vaak ontstaat oorpijn doordat er zich in je oor een prop van oorsmeer heeft gevormd. Dat gebeurt als je het oorsmeer met een wattenstaafje steeds in het oor duwt in plaats van het te verwijderen. Op een gegeven moment verhardt het oorsmeer. En het drukt dan pijnlijk op het trommelvlies en het delicate binnenoor: je krijgt oorpijn.

Met kauwgum oorpijn voorkomen

Soms zijn huismiddeltjes zo simpel dat je het nauwelijks geloven kan. Zo ook dit middel om oorpijn te voorkomen.

  • Kauw eens wat vaker op kauwgum;
  • En bij voorkeur met sterke kauwbewegingen;
  • De constante kauwbeweging opent de buis van Eustachius tussen middenoor en  mondholte;
  • Dat ventileert het oor dat daardoor droog blijft;
  • Bacteriën die ontstekingen veroorzaken, krijgen daardoor niet de kans om post te vatten.


Kamille verzacht de pijn

Is je oorpijn niet zo erg dat je per se een dokter wil bezoeken? Dan helpt dit beproefd huismiddeltje.

  • Giet 5 eetlepels hete zonnebloemolie over 2 eetlepels kamillebloemen;
  • Laat dat mengsel 24 uur trekken;
  • Knijp dan de bloemen uit en doe deze in een beker;
  • Bewaar die op een koele en donkere plek;
  • Doop een wattenstaafje erin en steek dat in de pijnlijke oor;
  • Vernieuw het wattenstaafje meerdere malen per dag;
  • Na een paar keer zal de oorpijn verdwijnen.

Ui, aardappel of peterselie tegen oorpijn

Wist je trouwens dat vrijwel de gehele groentetuin helpt tegen oorpijn? Probeer deze remedie maar eens.

  • Snijd een ui in kleine stukjes;
  • Leg die in een zakdoek en plet de ui langzaam totdat de zakdoek helemaal doordrenkt is met sap;
  • Houd de zakdoek daarna gedurende een half uur tegen het pijnlijke oor;
  • Als alternatief kan je ook een hete, gestampte aardappel in de zakdoek wikkelen;
  • Of hak peterselie in kleine stukjes, strooi de snippertjes in de zakdoek. Je moet de peterselie ten minste een half uur laten inwerken.

Verse mosterd mengen met warm water

Heb je kinderen, dan herken je dit beeld vast wel. Je hebt een uitje gepland, maar de kleinste klaagt  over oorpijn. Grijp dan niet meteen naar een pijnstiller. Deze natuurlijke methode is zeker geen ‘mosterd na de maaltijd’:

  • roer wat verse mosterd met warm water tot een pasta;
  • verdeel die pasta op een doek;
  • houd de doek ongeveer 15 minuten achter het pijnlijke oor;
  • pas die methode hooguit eenmaal per dag toe;
  • verwijder de omslag meteen bij irritatie op de huid.


Stralen met een infraroodlamp

Infrarood licht verwarmt niet alleen de huid, maar het dringt ook dieper door. Het stimuleert de stofwisseling en voert afvalstoffen sneller af. Het helpt om sneller pijnvrij te raken:

  • Bestraal het pijnlijke oor met een infraroodlamp;
  • De afstand tot het oor moet daarbij tenminste 50 centimeter bedragen;
  • De bestraling moet je 10 minuten lang uitvoeren. 

Maar let op! Is er sprake van een ontsteking van de gehoorgang? Dan moet dit middel niet worden toegepast. In dat geval moet je het oor juist koelen.

Behandel oorpijn niet verkeerd

Bedenk wel bij al die huismiddeltjes dat niet elk middel bij elke oorzaak werkt. Overleg daarom vóór het gebruik van huismiddeltjes met de huisarts. Want oorpijn die je niet of onjuist behandelt kan, afhankelijk van de oorzaak, ernstige gevolgen hebben. Daarbij kan je denken aan:

  • langdurig gehoorverlies;
  • gezichtsverlamming;
  • of meningitis. 

Met goede hygiëne oorpijn voorkomen

Dat we last hebben van oorpijn, kunnen we niet altijd voorkomen. Maar met enkele tips en trucs kan je het ontstaan van oorpijn aanzienlijk verminderen:

  • Om oorpijn te voorkomen, is een goede hygiëne van het oor van belang. Gebruik voor het schoonmaken van je oren geen wattenstaafjes. Op die manier verwijder je te veel beschermend oorsmeer. Of je perst het tot een harde prop samen; 
  • Reinig het oor niet met harde of scherpe voorwerpen, omdat die verwondingen in het oor kunnen veroorzaken. De gehoorgang reinigt zich meestal zelf. De oorschelp voorzichtig met een vochtige doek schoon maken volstaat;
  • Ga je regelmatig zwemmen? Draag dan liefst een badmuts of oordopjes om de oren te beschermen. Want het chloor in het zwemwater irriteert de huid van de gehoorgang. Bovendien laat water bacteriën sneller doordringen in de oren.

Pijn in de benen

Nachtelijke krampen, tintelingen, een afgekneld of doof gevoel. Veel ouderen hebben dit soort klachten, die terug te voeren zijn op een verminderde doorbloeding van de benen. Als gevolg daarvan worden afvalstoffen niet goed afgevoerd en te weinig voedingsstoffen en zuurstof aangevoerd.

Te weinig zuurstof door bloedvatvernauwing

Een op de drie ouderen krijgt te maken met pijn in de benen die zich op verschillende manieren kan manifesteren. Een voorbeeld daarvan zijn zogenaamde “etalagebenen” die hun naam ontlenen aan het feit dat de betrokkenen al na korte stukjes lopen niet meer verder kunnen van de pijn in de benen en genoodzaakt zijn om herhaaldelijk te pauzeren. Om zich een houding te geven nemen ze vaak een kijkje in de etalage van een winkel.

Chronische stoornissen in de doorbloeding

Chronische stoornissen in de doorbloeding kunnen optreden wanneer de bloedvaten vernauwd of verstopt zijn. Vooral oudere mensen lijden aan chronische aandoeningen van de bloedsomloop, omdat de bloedvaten bij het stijgen der jaren hun elasticiteit verliezen.

Een onbelemmerde bloeddoorstroming is belangrijk omdat weefsels en organen door het bloed met zuurstof en voedingsstoffen worden voorzien. Als de bloeddoorstroming wordt gehinderd of geblokkeerd, wordt aan achterliggend (spier)weefsel dus niet meer voldoende zuurstof toegevoerd.

Als traplopen een probleem wordt

Bij inspanningen zoals wandelen of traplopen neemt de behoefte aan zuurstofrijk bloed in de beenspieren toe. Is er sprake van vernauwing in de slagaders, dan geraakt er onvoldoende bloed met zuurstof tot bij de spieren. Zo’n zuurstoftekort is de oorzaak van pijn in de benen, iets wat bij sporters bekend staat als verzuring van de spieren. Voor veel ouderen is die pijn in de benen zo ondragelijk dat men niet meer vooruit kan komen of met pijn en moeite de laatste traptreden haalt. Ook houden nachtelijke krampen ouderen vaak uit hun slaap.


Wat kan je doen tegen pijn in de benen?

Helaas zijn er in de praktijk maar weinig behandelingen die mensen op een afdoende manier van de klachten kunnen afhelpen. Wie niet wil kiezen voor een ingrijpende operatie, is aangewezen op looptraining, massage of medicatie, niet zelden met vervelende bijwerkingen.

Wel zijn er veelbelovende geluiden te beluisteren over beenklinieken die succes boeken met een zogenaamde vacuümtherapie, doorgaans aangevuld met fysiotherapie. Vacuümtherapie is een techniek die erop gericht is om werking van de kleinste bloedvaten weer te verbeteren (lees: te openen), want het zijn vooral die kleine bloedvaatjes die een belangrijke functie vervullen als het gaat om de toevoer van voedingsstoffen en de afvoer van afvalstoffen.

Kiespijn: wat te doen?

Kiespijn kan vele oorzaken hebben, oorzaken die ook van invloed zijn op de vraag wat je ertegen kan doen. Om een ​​eerste indicatie van het probleem te krijgen, moet je nauwkeurig observeren hoe zich die kiespijn gedraagt.

Hoe uit zich de pijn?

Om kiespijn effectief te kunnen bestrijden moet je die zorgvuldig observeren. De aard van de pijn van geval tot geval verschillen:

  • Op welke momenten treedt de pijn op?
  • Wordt de pijn door bepaalde gedragingen versterkt of verzacht?
  • Is er sprake van een doffe zeurende pijn?
  • Of is die eerder hevig en stekend van aard?

Waardoor wordt kiespijn veroorzaakt?

Kiespijn ontstaat ​​meestal wanneer de tandzenuw wordt geïrriteerd. Normaal gesproken ligt die zenuw goed beschermd in de tand, omgeven door tandbeen en ingebed in het intacte pulpa (levend tandweefsel). Maar diverse aandoeningen kunnen ertoe leiden dat de beschermende structuren van de tandzenuw worden aangevallen en er defecten ontstaan. Mogelijke oorzaken van kiespijn zijn:

Ook ontsteking van het kaakbot of functionele problemen van het kaakgewricht kunnen leiden tot ernstige kiespijn.

Huismiddelen tegen acute kiespijn

In principe dien je bij het optreden van kiespijn zo snel mogelijk een tandarts te raadplegen. Bij langer aanhoudende kiespijn bestaat immers het risico van tandverlies als een geschikte behandeling van het oorzakelijke probleem ontbreekt. Maar wat kun je doen in geval van kiespijn wanneer een bezoek aan de tandarts even niet mogelijk is? Wel, er bestaat een aantal goed werkzame huismiddelen die de kiespijn ten minste tijdelijk kunnen verlichten.

Kauwen op rozemarijnblaadjes

Veel patiënten zweren ingeval van acute kiespijn bij het gebruik van gedroogde rozemarijnblaadjes. Het kauwen daarop kan een verzachtende invloed op de tandzenuw hebben.

De verzachtende werking van kruidnagel

Ook kruidnagelolie heeft even een milderend effect op geïrriteerde tanden. Het kan gemakkelijk op de tand worden aangebracht met een wattenstaafje of een doekje. Ook kruidnagel die tussen de pijnlijke tanden wordt aangebracht kan tijdelijk helpen tegen kiespijn.

Gorgelen met verdunde tea tree olie 

Wat je ook kan doen in geval van kiespijn is het spoelen van de mond met ietwat zoete klaver, die moet worden opgelost in ongeveer een halve liter water. Ook meerdere malen per dag gorgelen met verdunde tea tree olie doet de kiespijn verminderen en kan het leed tijdelijk verlichten.

Wanneer naar de tandarts met kiespijn?

Voor langer aanhoudende kiespijn moet dringend een tandarts worden geraadpleegd omdat het onderliggende probleem in sommige gevallen snel onherstelbare schade kan toebrengen.

Gaatjes vullen

De opgave van de tandarts bestaat er vooral uit om eerst de oorzaak voor het ontstaan ​​van de kiespijn te achterhalen en dan te beslissen wat eraan te doen is. Ligt de oorzaak van de tandpijn in de tandstructuur, dan moet in de regel worden gestart met een cariëstherapie. De tandarts verwijdert bij zo’n behandeling aangetaste delen van de tand volledig met de boor en zal het daardoor ontstane gat met geschikt vulmateriaal afsluiten.

Wortelkanaalbehandeling

Bij cariës, die al tot ver tot in het tandbeen is doorgedrongen of reeds delen van het pulpa heeft vernietigd, volstaat een eenvoudige vulbehandeling in de regel niet meer.

In deze gevallen zal de tandarts een röntgenfoto van de getroffen tand maken en op basis daarvan te beslissen wat er gedaan moet worden. In de meeste gevallen draait dat uit op een zogenaamde wortelkanaalbehandeling, waarbij de defecte tandwortel volledig wordt verwijderd. Uiteindelijk wordt de pulpa-ruimte gereinigd met speciale antibacteriële en ontstekingsremmende spoeloplossingen.

Doorgaans zal de tandarts de betrokken tand dan provisorisch dichtmaken en hem ongeveer drie of vier dagen de tijd geven om te genezen. Pas daarna kan worden beoordeeld of vullen van het wortelkanaal kans van slagen heeft en de tand kan worden behouden.

Scheurtje in meniscus behandelen zonder operatie

Hoe artsen een scheurtje in de meniscus behandelen, is afhankelijk van meerdere factoren zoals leeftijd, beroep en pijnklachten van de patiënt. Maar ook van de vraag of we al dan niet met een actieve sporter van doen hebben. Belangrijk: Veroorzaakt een scheurtje in de meniscus geen klachten? Dan is ook geen behandeling nodig.

Wanneer is operatie niet nodig bij scheurtje in de meniscus?

Bij een scheurtje in de meniscus kan operatief ingrijpen in bepaalde gevallen achterwege blijven:

  • het scheurtje in de meniscus is snel ontdekt;
  • de meniscusscheur is relatief klein en glad;
  • en als deze zich op in een goed doorbloede plaats bevindt. 

Dergelijke kleine scheurtjes raken meestal niet aan de eigenlijke meniscus.

Wanneer is operatief ingrijpen wel noodzakelijk?

Daarentegen wordt een chirurgische ingreep bij een meniscusscheur wél noodzakelijk als:

  • de scheur groter van omvang is;
  • die zich niet aan de goed doorbloede binnenzijde van de meniscus bevindt. Want dan kan zo’n scheur niet meer dichtgroeien;
  • en ontstond het letsel aan de meniscus door degeneratieve veranderingen (slijtage) in het gewricht? Dan volstaat een behandeling zonder operatie evenmin. Maar dan kan men bij lichte ongemakken ook nog even afwachten.

Het risico van een versleten knie

Heeft zich aan het kniegewricht een duidelijk zichtbare uitstulping gevormd? Dan kan men het gewricht vóór een operatieve ingreep fixeren en de zwelling doen afnemen. Met een operatie moet rekening worden gehouden als men na enkele maanden nog steeds klachten heeft. Want door aanhoudende dagelijkse belasting kan een scheurtje in de meniscus zelfs vergroten. Dat is zeker niet zonder risico. Het kan in het ergste geval tot een versleten knie (artrose) leiden.


Pijn en overige ongemakken wegnemen

Een afwachtende opstelling bij een meniscusscheur is sowieso zinvol als een operatie niet mogelijk of gewenst is. Voordat überhaupt voor een bepaalde vorm van behandeling wordt gekozen, moet daarom eerst duidelijkheid zijn over:

  • vorm en grootte van de scheur;
  • de gezondheidstoestand van de patiënt;
  • bijkomende schades (zoals schade aan het kraakbeen of de kruisbanden);
  • maar ook over werk en sportieve activiteiten van de patiënt. 

Welke behandeling de voorkeur verdient, zal men van geval tot geval moeten vaststellen. Doorgaans leidt een behandeling zonder operatie bij een meniscusletsel niet tot genezing van het weefsel. Maar het kan pijnklachten en overige ongemakken positief beïnvloeden.

Pijn in de gewrichten: jicht, reuma of artritis?

De oorzaken van pijn in de gewrichten kunnen erg divers zijn. Vaak heeft het te maken met reuma, artritis of jicht. Onderstaand meer informatie over de mogelijke oorzaak van uw pijn in de gewrichten. En ook verneemt u wat u bij hevige pijn moet doen.

Gewrichtspijn: niet alleen probleem bij ouderen

Geschat wordt dat ongeveer 4 miljoen mensen in Nederland lijden aan gewrichtspijn. De tijd dat men pijn in de gewrichten beschouwde als een typische ziekte bij ouderen, is allang voorbij. Jongeren treft het evengoed als ouderen. Op oudere leeftijd is artrose, slijtage van de gewrichten, een veel voorkomende oorzaak van pijn in de gewrichten. In de loop van de jaren komt het vooral bij overmatige of ongelijkmatige belasting tot slijtage aan de gewrichten.

Gewrichtspijn bij jongeren

Veelvoorkomende oorzaken van pijn in de gewrichten bij jongere patiënten zijn vaak valpartijen of sportblessures, zoals verstuikingen en verrekkingen. En ook na blessures aan bindweefselbanden kan gewrichtspijn ontstaan als gevolg van verkeerde belasting.

Artritis als oorzaak van pijn in de gewrichten

De meest voorkomende oorzaak van gewrichtspijn is een (chronische) ontsteking van een gewricht. Dié op haar beurt, kan ook weer verschillende oorzaken hebben. Vaak is dat een zogenaamde inflammatoire reuma, in vaktaal reumatoïde artritis genoemd. Bij deze ziekte is het slijmvlies in de gewrichten chronisch ontstoken door een auto-immuunziekte.

Reumatische aandoeningen beginnen meestal in kleinere gewrichten en verlopen in fases. Vrouwen worden op grond van hun hormoonspiegel tot aan de menopauze aanzienlijk minder getroffen door pijn in de gewrichten. Over het algemeen treden reuma en artritis vaak pas vanaf de middelbare leeftijd op.


Jicht lokt artritis uit

Bij jongere patiënten is jicht is een veel voorkomende oorzaak van ontsteking der gewrichten. Een gevolg van een bepaalde ziekte in de stofwisseling,  is de afzetting van urinezuur-kristallen in de gewrichten. Dat leidt dikwijls tot pijnlijke ontsteking van de gewrichten, die gepaard gaat met ernstige zwelling. Jicht treedt bij mannen vaak voor het eerst op tussen het 40e en 60e levensjaar.

Huismiddeltjes tegen kiespijn

Vervelend, als uitgerekend in een weekend, als praktisch alle tandartspraktijken gesloten zijn, kiespijn komt opzetten. Maar gelukkig is er een aantal huismiddeltjes dat de eerste pijn kan verlichten. Ongetwijfeld is er ook een tip voor u bij.

Kiespijn door ontsteking

Ieder van ons heeft in zijn leven wel eens kiespijn. De oorzaken kunnen heel verschillend zijn. Niet altijd gaat het immers om een gaatje in een tand. Bij kiespijn is het daarom verstandig om naar de tandarts te gaan om de exacte oorzaak te achterhalen. In de meeste gevallen immers, zal de pijn niet vanzelf verdwijnen. Doorgaans ligt er een onderliggende ontsteking aan ten grondslag.

Tandpijn in het weekend
En ja, het is een feit dat kiespijn zich ook wel eens in een weekend manifesteert. Als de pijn niet al te heftig is, zou je enkele dagen kunnen afwachten of de pijn misschien vanzelf verdwijnt. In de tussentijd kan je je behelpen met huismiddeltjes. In dat geval zijn er meerdere goede remedies die de eerste pijn kunnen verlichten. Maar het bezoek aan de tandarts moet u desondanks niet te lang uitstellen.


 

Natuurlijke middeltjes tegen kiespijn

De natuur stelt met haar uitgebreide plantenwereld heel wat ingrediënten beschikbaar voor huismiddeltjes tegen kwalen van allerlei aard. Of ze altijd werken, moet iedereen zelf uitproberen. Per slot van rekening gaat het om natuurgeneeskunde, niet om exacte wetenschap. Maar feit is, dat de vensterbank in menig huishouden met geneeskrachtige kruiden is uitgegroeid tot een ware medicijnkast.

Kruidnagel als remedie tegen kiespijn
Eerste hulp bij opkomende kiespijn kan kruidnagel bieden. Essentiële olie bereid van kruidnagel verlicht de pijn en remt de infectie. Tegen ontstoken tandvlees of kiespijn, helpt het om een teentje in de mondholte te nemen. Of om het tandvlees voorzichtig ermee te masseren. Om een desinfecterend effect te bereiken, kunt u ook enige druppels kruidnagelolie met water mengen om te spoelen en te gorgelen. Zelfs biologische tandartsen gebruiken kruidnagelolie voor desinfectie en milde verdoving.

Hoog-alcoholische drank tegen kiespijn
Aangezien kiespijn in veel gevallen wordt veroorzaakt door een ontsteking, kan ook drank met een hoog alcoholpercentage helpen. Het is echter niet de bedoeling om die alcohol te drinken, maar om de mond ermee te spoelen zodat de bacteriën worden gedood. Dat gaat heel goed met cognac, die je gewoon in de mond neemt en waarmee je een tijd spoelt.

Zoutoplossing
Een andere mogelijkheid is om een sterke zoutoplossing aan te maken door zoveel mogelijk zout in warm water op te lossen. Die zoutoplossing hou je vervolgens zo lang in de mond tot de pijn afneemt. Gewoonlijk duurt dat ongeveer twee minuten. (Niet toe te passen bij kinderen!)

Speciale thee die kiespijn verzacht
In de apotheek zou u tegen kiespijn een speciale thee kunnen laten mengen, bestaand uit:

  • drie delen pepermunt;
  • telkens vier delen St. Janskruid en Melisse;
  • één deel Tijm;
  • en vijf delen Valeriaan.

Overgiet daarvan ongeveer drie theelepels met 250 ml. kokend water en laat de thee 14 minuten trekken alvorens die te zeven. Bij kiespijn, moet u één of twee kopjes daarvan drinken.

Pijn als de eerste tandjes doorbreken

Kleine kinderen hebben vaak pijn als de eerste tandjes doorbreken. Ze zijn dan erg hangerig en huilen veel. Om de pijn iets te verzachten kan men het een stukje appel in een gekoeld washandje geven en het kind daarop laten bijten. De appel smaakt het kind en de kou kan tegelijkertijd de pijn verlichten.

Acupressuur tegen kiespijn

Er zijn drukpunten op het lichaam, bekend uit de acupunctuur, die kiespijn kunnen verlichten wanneer ze gestimuleerd worden. Een van deze drukpunten is gelegen naast de nagel van de rechter wijsvinger. Druk hier krachtig met de nagel van de linkerduim op, ook al is dat erg pijnlijk. Overigens is er nog een aantal andere drukpunten op het lichaam die u kunt bewerken om kiespijn te verlichten.