Medicijnen tegen hoge bloeddruk

Niet minder dan een kwart van de patiënten dat medicijnen gebruikt tegen hoge bloeddruk, kan die pillen voortaan achterwege laten. Althans volgens een Britse gezondheidsorganisatie, tevens autoriteit als het gaat om de behandeling van hoge bloeddruk.

Behandeling met medicijnen vaak overbodig

De Britten hebben berekend dat met de huidige aanpak van bloeddruk meten in de praktijk van de huisarts, zo’n 25 procent van de mensen ten onrechte met medicijnen wordt behandeld. Een 24-uur-meting van de bloeddruk zou in een groot aantal gevallen namelijk aantonen dat de betrokkenen helemaal geen hoge bloeddruk hebben. Aanschaf van een eigen bloeddrukmeter is een investering die te overzien is en die zijn geld dubbel en dik waard is.

24 uur-registratie bloeddruk

Eigenlijk zou de huisarts die bij mensen in de spreekkamer een te hoge bloeddruk constateert, hen een ambulante bloeddrukmeting moeten voorstellen. Dat is een 24 uur-registratie met ten minste twee metingen per uur. De patiënt krijgt daarvoor een mobiel apparaatje mee naar huis dat de bloeddrukwaarden een etmaal lang registreert. Pas als die 24-uur-meting te hoge waarden vastlegt, zou medicatie overwogen kunnen worden.

Niet alleen goed nieuws voor de patiënt
En dat is niet alleen goed nieuws voor de patiënt. Ook huisartsen zélf worden bedolven onder de literatuur die meer medicatie aanpraat. Ze durven haast geen bloeddruk meer te meten of cholesterol te bepalen zonder dat er pillen aan te pas komen.

Bloeddrukverlager niet zonder bijwerkingen

Maar er is op meerdere fronten aanleiding voor blijdschap:

  • ook voor fabrikanten van 24-uur-bloeddrukmeters breken gouden tijden aan. De kostprijs van zo’n kastje bedraagt tussen de 1000 en 2000 euro. Hun omzet zal er zonder twijfel wel bij varen;
  • en een kwart minder medicijnen tegen hoge bloeddruk zal ook een aardige opsteker betekenen voor minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Edith Schippers. Er zijn daarmee tientallen miljoenen euro’s gemoeid;
  • maar de hoogste winst is er voor de patiënt. Die hoeft in 25 procent van de gevallen geen pillen meer te slikken. Daarmee vervallen doorgaans ook de niet te verwaarlozen bijwerkingen van de bloeddrukverlager. Overigens, ook zonder bijwerkingen kan je de bloeddruk verlagen


Hoe betrouwbaar is bloeddrukmeting bij de huisarts?

Het meten van de bloeddruk in de spreekkamer werd door velen altijd al als een loterij beschouwd. Onze bloeddruk varieert immers voortdurend. Het checken van de bloeddruk bij de huisarts is een momentopname. Bovendien kan meting bij de huisarts ook een bloeddrukverhogend effect hebben: we spreken dan van de zogenaamde “witte-jassen-hypertensie”. Vanwege de onbetrouwbaarheid van zo’n eenmalige meting in de spreekkamer, wordt patiënten vaak gestimuleerd om bij een hoge bloeddruk zelf metingen te verrichten en de uitslagen daarvan te noteren.

Waarom hebben tabletten verschillende vormen?

Tabletten zijn er in alle vormen en kleuren: rond, ovaal, klein en groot. Dat heeft niet alleen optische redenen. Sommige pillen zijn zo klein dat je ze ook gemakkelijk zonder vloeistof door kan slikken. Andere daarentegen hebben afmetingen die zelfs met een liter water het gevoel geven in de keel te blijven steken. Sommige werkbare stoffen zijn mooi verpakt in kleurrijke capsules. Andere zijn kleurloos, wit en weinig uitnodigend.

Werkzame bestanddelen tabletten bepalen doorgaans vorm

De medisch werkzame stof die een medicijn bevat, bepaalt op de eerste plaats de vorm ervan. Sommige stoffen zijn maar moeilijk in een aantrekkelijke vorm te brengen. Dat is de reden waarom ze zo onpraktisch groot zijn. Andere pillen daarentegen, bevatten slechts verwaarloosbare hoeveelheden van een bepaald medicijn. Die zijn daarom gemakkelijk in een kleinere vorm onder te brengen.


Het omhulsel van een tablet

De werkzame bestanddelen van een tablet maken slechts een klein deel van de tablet uit. Verreweg het grootste deel van pillen bestaat uit dragerstoffen. Daarin zijn de werkzame bestanddelen verpakt. Het geheel bedekt men vervolgens weer met een coating zoals bijvoorbeeld:

  • was;
  • een natuurlijke lak;
  • of “suikerglazuur”.

De ommanteling is er niet alleen ter bescherming van de inhoudsstoffen. Soms moet het ook beter doen smaken. Of ervoor zorgen dat je de tablet goed kan doorslikken. Wist je trouwens waarom je antibiotica nooit met melk innemen moet?

Tabletten die het maagzuur moeten trotseren

En dan is er nog een andere reden voor de soms heel specifieke verschijningsvorm van een tablet. Dat is de plek waar die haar werkzame stof vrijgeeft. Stel dat dat pas in de darm moet gebeuren. Dan moet de ommanteling zodanig resistent zijn, dat de tablet eerst de slokdarm ongehinderd kan passeren. En vervolgens moet die in de maag ook nog eens het maagzuur doorstaan. Andere tabletten daarentegen moeten zich al op de tong oplossen. De werkzame bestanddelen geraken dan meteen in het bloed.

Generieke geneesmiddelen

En soms zijn voor “slikonvriendelijke” vormen simpelweg alleen de kosten verantwoordelijk. Hoe minder duur de “verpakking” van het geneesmiddel, hoe goedkoper dat te produceren is. Om die reden komen generieke geneesmiddelen patiënten vaak minder aantrekkelijk voor.

Het best genezen rode pillen

Wist je trouwens dat medicijn kan genezen enkel door suggestie. Het best genezen rode pillen. We noemen dat het placebo-effect. De patiënt wil immers bedrogen worden.

Met pure chocolade de bloeddruk verlagen

Al één stuk pure chocolade per dag kan helpen om hoge bloeddruk licht te verlagen. Het effect is niet sensationeel, maar het vindt plaats zonder pillen of gewichtstoename.

Pure chocolade in plaats van pillen

Door het eten van één stukje pure chocolade kan je een te hoge bloeddruk evenveel verlagen als met 30 minuten bewegen per dag. Dat beweren althans onderzoekers uit Adelaïde (Australië). De effecten zijn weliswaar niet erg groot, maar toch opmerkelijk. Dat is vooral interessant omdat het zonder pillen maar ook zonder noemenswaardige gewichtstoename plaatsvinden. Ook andere bijwerkingen zijn er niet. Bedoelde bloeddrukverlagende eigenschappen worden overigens ook toegeschreven aan:

Flavonolen in chocolade verwijden de bloedvaten

In chocolade zitten flavonolen die de vorming van stikstofmonoxide stimuleren:

  • dat zorgt voor verwijding van de bloedvaten;
  • daardoor kan het bloed beter door de vaten stromen;
  • en de bloeddruk daalt. 

Hoge bloeddruk begint overigens bij een waarde van 140/90 (bovendruk/onderdruk).


Polyfenolen in cacaoproducten

Eerdere onderzoeken in Keulen toonden ook al aan dat grote hoeveelheden cacaoproducten de bloeddruk konden verlagen. Als oorzaak geldt de in de cacao aanwezige polyfenolen. Dat is een groep van kleur-en smaakstoffen die in veel planten voorkomt. De onderzoekers wijzen er wel op dat het om pure chocolade moet gaan. Met ten minste 70% cacao erin. Bij melkchocolade kan men deze effecten niet vaststellen.

Minder overlijdens door beroerte en hartaanval

Wat tonen de onderzoeken aan? Dat een commercieel cacaoproduct in kleine hoeveelheden even effectief is als een drastische aanpassing van voedingsgewoonten. Ook al is de daling van de bloeddruk gering, het resultaat blijft klinisch opmerkelijk te noemen. Een daling van de bloeddruk met 3 mm Hg onder de bevolking heeft naar schatting het volgende effect:

  • het risico op overlijden door een beroerte daalt met 8%;
  • het overlijden door een hartaanval vermindert met ongeveer 5% .

Veel artsen vrezen echter dat het doorgaans hoge suiker- en vetgehalte in cacaoproducten, het positieve effect weer teniet doet.