Nicotinekauwgom: voordelen en bijwerkingen

Dame met sigaretWie stopt met roken, maakt talloze keren per dag een ontwenning door. Dan schreeuwt het lichaam om een sigaret. Nicotinekauwgom helpt om die impasse te doorbreken. Maar gebruikers moeten opletten om niet aan de kauwgom zelf verslaafd te raken.

Stoppen met roken

Rokers vertrouwen vaak op eigen wilskracht wanneer ze willen stoppen met roken. In de meeste gevallen gaat dit fout en vervalt men al snel weer in de oude gewoonte. Rokers zouden beter moeten weten:

  • welke hulpmiddelen beschikbaar zijn;
  • hoe je ze kan inzetten;
  • en welke bijwerkingen ze hebben.

Ongeveer 80 procent van de rokers die besluiten om zonder hulp te stoppen, geeft die poging binnen een maand al weer op. En minder dan 10 procent lukt het om langer dan een half jaar onafgebroken ‘rookvrij’ te blijven.

Kauwgom als vervanger van nicotine

De kans op succes om het roken voorgoed af te zweren, is met nicotinekauwgom aanzienlijk hoger. Maar men moet deze kauwgom maar zes tot twaalf weken gebruiken. Dan is de rookverslaving in de regel overwonnen. Gebruik dat langer dan zes maanden duurt, raadt men af.

 

De kans op verslaving aan nicotinekauwgom

Het risico dat je aan nicotinekauwgom verslaafd raakt, is aanzienlijk lager dan bij sigaretten. Dat  heeft te maken met de vertraagde werking ervan. Hoe sneller een verslavende stof in de hersenen raakt, hoe hoger de kans op verslaving.

  • Nicotine van een sigaret bereikt de hersenen via longen en bloed al na 20 seconden;
  • Bij kauwgom duurt dat vijf tot zeven minuten;
  • En een nicotinepleister bijvoorbeeld, werkt eerst na 15 minuten. Maar het effect daarvan duurt wel meerdere uren.

Dosis nicotinekauwgom stap voor stap verminderen

Gewoontes kunnen nicotine bevattende substituten niet veranderen. Maar ze kunnen wel de lichamelijke afhankelijkheid remmen.

  • bij nicotinekauwgom moet de roker in de eerste week erachter komen hoeveel hij ervan nodig heeft. In ieder geval genoeg om ontwenningsverschijnselen zoals prikkelbaarheid, nervositeit of slaapstoornissen te vermijden;
  • In de daaropvolgende weken moet hij de dosis stap voor stap verminderen.

Van kettingroker naar ‘kettingkauwer’

Helaas gebruiken voormalige rokers de nicotinekauwgom vaak als normale kauwgom. Hun verslaving is eigenlijk helemaal niet veranderd. In plaats van 30 peuken per dag, zijn het al gauw 20 stukken kauwgom per dag. Van kettingrokers naar ‘kettingkauwers’.

 

Wat zijn de mogelijke bijwerkingen?

Volgens de verpakking kunnen bij gebruik van nicotinekauwgom bijwerkingen optreden. Een op de tien gebruikers kan last krijgen van:

  • hoofdpijn;
  • hoest;
  • misselijkheid;
  • irritatie van mond of keel;
  • oprispingen;
  • maagzuur;
  • hartkloppingen en vaatvernauwing.

Beter dan roken

Toch lijken de bijwerkingen van nicotinekauwgom vooralsnog mee te vallen. Tenminste in vergelijking met tabaksrook:

  • die bevat meerdere duizenden stoffen die tijdens het inhaleren worden ingeademd;
  • minstens 50 daarvan zijn kankerverwekkend;
  • en nog eens 50 daarvan worden beschouwd als chemische gifstoffen.

Dat alles ontbreekt bij kauwgom. Toch raden deskundigen langdurig gebruik ervan af. De gevolgen ervan zijn immers onvoldoende onderzocht. Maar als kauwgom het enige alternatief voor kettingrokers is, dan liever dát dan roken. Maar bedenk wel, nicotine is geen lichaamseigen stof die ons gestel nodig heeft.

 

De voordelen van nicotinekauwgom

Wie wil stoppen met roken wordt vaak geconfronteerd met lichamelijke en andere ongemakken. Gebruik van nicotinekauwgom kent daarbij een aantal opmerkelijke voordelen:

 

  • mensen die gebruik maken van nicotine-vervangende producten lopen minder risico op gewichtstoename. Er is gewoon minder drang om tussendoor te eten of te snoepen;
  • ook heeft men minder last van stemmingswisselingen, concentratieproblemen en prikkelbaarheid.

Kortom, kauwgom kan al deze symptomen sterk verminderen. Of zelfs geheel laten verdwijnen. Mits correct en goed gedoseerd gebruikt. Bewezen is dat kauwgom de kans op succes aanzienlijk vergroot bij stoppen met roken.

Hoe gebruik je de nicotinekauwgom?

Wie met kauwgom wil afkicken van zijn nicotineverslaving, heeft vaak de neiging om er te snel op te kauwen. Dat kan aan het begin van de behandeling leiden tot:

 

  • irritatie van de mond;
  • de hik;
  • brandend maagzuur;
  • overmatige speekselvorming;
  • lichte indigestie.

Men moet nicotinekauwgom niet kauwen als gewone kauwgom, maar langzamer.

Wanneer zijn nicotinepleisters meer aangewezen?

De meeste nadelige bijwerkingen laten zich vermijden. Maar in sommige gevallen kan de nicotinepleister een betere oplossing zijn dan nicotinekauwgom:

  • als je de kauwgom ’s avonds gebruikt, kunnen slaapstoornissen optreden;
  • en een andere ongewenste bijwerking is een verhoogde hartslag;
  • ook wie gauw last heeft van een branderig gevoel, kan nicotinekauwgom beter mijden;
  • hetzelfde geldt als je een maagzweer hebt.

 

Hoe van het roken afkomen?

Je kan op veel manieren van het roken afkomen. Allemaal met wisselend succes trouwens. De meeste kans van slagen heeft een gedrags- of groepstherapie. Vooral als men dat combineert met een nicotinevervangend product of medicijn. Een overzicht van methoden en aanbevelingen.

Hoe werkt nicotineverslaving?

Nicotineverslaving werkt in de hersenen net als heroïne of cocaïne. Die nicotine maakt stoppen daarom zo moeilijk:

  • nicotine hecht zich in ons beloningscentrum aan een receptor;
  • die is verantwoordelijk voor afgifte van het gelukshormoon dopamine.
  • dat geeft de roker een ontspannen geluksgevoel;
  • neemt het nicotinegehalte in het bloed weer af, dan verandert dat de stemming in tegengestelde zin;

De greep naar een volgende sigaret is als het ware voorgeprogrammeerd.

Eindelijk verlost van de drang naar een sigaret

Rokers hebben meestal meerdere pogingen nodig om aan de nicotineverslaving te ontsnappen. Een op de twee probeert er elk jaar opnieuw vanaf te komen. Maar het lukt slechts bij één op de tien pogingen om er definitief mee te breken.

Wie niet rookt, blijft veel ellende bespaard

Het consumeren van tabak associeert men niet alleen met een hogere kans op kanker, arteriosclerose, hartaanvallen en beroertes. Het kan ook leiden tot :

  • aandoeningen aan de luchtwegen;
  • infecties;
  • osteoporose;
  • tandvleesaandoeningen;
  • aantasting van smaak, geur en zichtvermogen;
  • snellere veroudering;
  • verminderde vitaliteit (vergeleken met leeftijdgenoten);

Rokers sterven bovendien gemiddeld tien jaar eerder dan niet-rokers. En ze geven in tien jaar tijd ongeveer 20.000 euro uit aan sigaretten.

Wie gezond is, komt gemakkelijker van het roken af

Hoe zwaar het stoppen met roken valt, hangt mede ervan af hoe afhankelijk en gezond men is. De beste vooruitzichten bezitten:

  • lichte rokers;
  • die geen ernstige ziekten hebben;
  • en goed gemotiveerd zijn. 

Een derde van alle rokers lukt het ooit na een van de vele spontane stoppogingen. Een ander deel na ontwenningsmethoden. De hoogste kans van slagen heeft een professionele gedragstherapie in combinatie met een vervangend product of medicijn. Dat tonen onderzoeken wereldwijd aan.

Hoe werken gedragstherapieën?

Gedragstherapieën werken tegen de psychische eigenschappen van tabaksverslaving. Ze houden de motivatie hoog. Ooit hebben de hersenen hebben “geleerd” om in bepaalde situaties drang naar een sigaret te krijgen. Net zo goed kunnen ze die drang mettertijd ook weer vergeten. Therapieën in ziekenhuizen zijn meestal gebaseerd op individuele gesprekken. Andere “stoppen met roken-programma’s” vertrouwen meer op groepstherapie.

Hoe omgaan met crisissituaties?

Een restant van nicotineverslaving blijft vaak sluimerend aanwezig. Daarom leren gedragstherapieën doorgaans ook hoe men om moet gaan met crisissituaties:

  • privé;
  • qua gezondheid;
  • of in je werk?

Drang om meer te eten

Erg belangrijk is ook dat men iets onderneemt tegen de natuurlijke drang om meer te eten. Want het lichaam verlangt in plaats van sigaretten andere vormen van beloning. Vaak voorspelt men een gewichtstoename van ongeveer vier kilo. Maar dat is slechts een gemiddelde. Combineer daarom het stoppen met roken met een bewegingstraining. Overigens is aangetoond dat gebruik van nicotinekauwgom niet leidt tot gewichtstoename.

Met alternatieve methoden van het roken afkomen

Veel mensen die willen stoppen met roken, zoeken hulp in alternatieve methoden. Denk daarbij aan hypnose of acupunctuur:

  • ofwel omdat ze daarmee tegen andere klachten succes hadden;
  • ofwel omdat andere methoden om te stoppen met roken bij hen mislukten. 

En er zijn altijd rokers die met begeleiding of met de juiste zelfhulpadviezen alleen van het roken afkomen.

Wordt vlees eten het nieuwe roken?

Vlees eten wordt het nieuwe roken, zeggen trendwatchers. De veganistische gemeenschap groeit snel. Veel veganisten kunnen zich gewoonweg niet voorstellen te bijten in een gedood levend wezen. Wie zijn de mensen die vrijwillig afstand doen van vlees, melk en leren schoenen?

Een dier eten, nee dank je!

Veganisten eten geen dieren. Waar mogelijk, zien ze ook af van eieren, kaas en melk. En zelfs de leren bank, die de partner zo graag wil kopen, blijft na een levendige discussie in de winkel achter.
De meesten van ons denken er nooit bij na en beseffen nauwelijks waar het vlees vandaan komt dat dagelijks op ons bord belandt. Men staat er niet bij stil dat daarvoor dieren worden gefokt die een ellendig leven lijden en vervolgens worden gedood. En met melk is het al niet veel beter: we dwingen koeien om elk jaar te bevallen van een kalf en nemen dat meteen na de geboorte weg, zodat we de melk van de moeder kunnen drinken.

Dezelfde negatieve reputatie als roken

Als we trendwatchers mogen geloven, heeft het eten van vlees binnenkort een even negatieve reputatie als roken. Veganisme is vooral booming bij jongeren, en die zijn altijd al de seismograaf van de samenleving geweest. Recente onderzoeken wijzen uit dat van degenen jonger dan 40 jaar, het aantal dat vegetarisch of veganistisch leeft in de afgelopen jaren is toegenomen tot meer dan 15 procent. De klantenkring van veganistische (afhaal)restaurants bestaat voor het merendeel uit tieners en jongvolwassenen.


Veganistisch menu in de bedrijfskantine

Toen jaren geleden bekende Hollywood-sterren als Natalie Portman of Samuel L. Jackson zich voor het veganisme uitspraken, wist in ons land vrijwel niemand wat ze daarmee bedoelden. Maar sindsdien kent de levensstijl, die afziet van dierlijke producten, een snelle verspreiding. Ter illustratie: de kantine van een bekende grootbank biedt anno 2015 veganistische menu’s en er is zelfs een bloeiende handel ontstaan met vegetarisch voedsel voor huisdieren.

Dierenliefde en lichaamscultus als motieven 

De veganscene anno 2015 is geenszins vijandig: de nieuwe veganist is stedelijke en hip, goed opgeleid, atletisch en lichaamsbewust. Maar van een homogene groep is allerminst sprake. Internetfora en Facebook tonen aan hoe divers hun motieven zijn:

  • idealisme; 
  • liefde voor dieren; 
  • lichaamscultus; 
  • milieuoverwegingen; 
  • ernstige gezondheidsproblemen. 

Het kan allemaal leiden tot veganisme. Sommige van hen leven hun leven zeer consequent, anderen proberen in eigen keuken van dierlijke producten af ​​te zien, maar maken elders uitzonderingen.

Kinderen met een handicap door roken vader

Wie kinderen wil, moet stoppen met roken. Want sperma van rokers is minder levensvatbaar dan dat van niet-rokers. Ook zijn de erfelijke eigenschappen zelf in gevaar. Nicotine schaadt het sperma en kan de vruchtbaarheid van rokers beïnvloeden.

Nicotine schaadt de vruchtbaarheid

Dat roken tot longkanker kan leiden, weet tegenwoordig welhaast ieder kind. Minder bekend daarentegen is dat nicotine effect heeft op de vruchtbaarheid van rokers. Dat bewijs hebben onderzoekers van een universitair ziekenhuis in Saarland geleverd.

Roken is spelen met vuur

Het onderzoeksteam vond in het sperma van rokers cotinine terug, een afbraakproduct van nicotine. Dat betekent volgens de onderzoekers in het vaktijdschrift “Andrology” dat dit gif, dat de werking van het zenuwstelsel beïnvloedt, ook tot in het sperma geraakt. Rokers hebben dus minder zaadcellen dan niet-rokers. Bovendien zijn ze minder beweeglijk en stabiel. Met andere woorden: roken is spelen met vuur!

Lagere vruchtbaarheid

In een volgende stap analyseerden de onderzoekers de eiwitten die verantwoordelijk zijn voor de verpakking en stabiliteit van DNA-verbindingen. Omdat deze bij rokers ook in veel lagere concentraties voorkomen dan bij niet-rokers, concludeerden zij dat de genetische informatie in het sperma gemakkelijker beschadigd raakt, waardoor de verdere ontwikkeling van het sperma wordt beïnvloed. Overbodig trouwens om te vermelden dat ook roken door de moeder tijdens de zwangerschap zeer kwalijke gevolgen kan hebben.

Misvormingen door roken van de vader

De biochemische veranderingen in het sperma van rokers zijn dermate ernstig, dat het erop lijkt dat ze niet alleen een normale bevruchting verhinderen, maar dat ze ook verantwoordelijk zijn voor misvormingen van het embryo. Of dit daadwerkelijk zo is, moet verder onderzocht worden. Ook moet nog duidelijk worden hoe snel de samenstelling van het sperma zich weer normaliseert als zware rokers de consumptie van sigaretten staken.

Roken is spelen met vuur

Wereldwijd sterven er elk jaar (!) zes miljoen mensen aan de gevolgen van roken. Daarmee staat roken nog steeds op plaats één wat de vermijdbare doodsoorzaken betreft.  Maar waarom inhaleert iemand geheel vrijwillig extreem gevaarlijke stoffen?

Wat gebeurt er als we roken?

Het roken van een sigaret zet een zeer naargeestig proces in gang: met elke trek aan een sigaret dringt niet alleen zuurstof tot de longen door, maar ook de rook van de sigaret, samen met zijn uiterst giftige bestanddelen. Dat roken schadelijk is voor het lichaam, is bekend. Maar wat gebeurt er precies in het lichaam?

  • Door de verhitting van de tabak tot ongeveer 900 graden Celsius ontstaat rook, die minuscule teerdeeltjes met nicotine en gassen zoals koolmonoxide en ammoniak bevat;
  • Via de longblaasjes wordt de nicotine direct in de bloedbaan opgenomen. Al zeven tot tien seconden na een trek aan de sigaret, bereikt de nicotine de hersenen, omdat die in tegenstelling tot andere giftige stoffen de bloedhersenenbarrière kan passeren;
  • De hersenen worden overspoeld met nicotine: de roker ervaart een “nicotineflash. Dat wordt als zeer aangenaam ervaren;
  • Nicotine werkt zowel stimulerend als kalmerend en onderdrukt gevoelens als angst, onzekerheid en stress;
  • Al na de eerste trek aan de sigaret versnelt de hartslag, de bloeddruk stijgt en de bloedvaten vernauwen zich, vooral de kransslagaders;
  • Ook de temperatuur van handen en voeten daalt, omdat de bloedvaten minder doorbloed zijn.

Nicotine maakt afhankelijk

Nicotine is ook het meest gevaarlijke bestanddeel van een sigaret omdat het verslavend is. En zelfs in kleine hoeveelheden is het niet ongevaarlijk want het kan een langdurige afhankelijkheid veroorzaken. Volgens de Amerikaanse Food and Drug Administration is die vergelijkbaar met verslaving aan heroïne.

Geen wonder dat veel ex-rokers na één enkele sigaret weer opnieuw beginnen met roken. Of dat bij beginnende rokers het lichaam al na enkele sigaretten opnieuw naar nicotine verlangt. Het is dan ook niet verwonderlijk dat rokers er vaak niet over peinzen om te stoppen met roken omdat ze graag roken. Nicotineverslaafden willen het gevoel dat door activering van het beloningscentrum in de hersenen wordt opgeroepen, steeds weer opnieuw beleven.

Hoe schadelijk zijn “lightsigaretten”?

Schadelijk voor de gezondheid zijn ook sigaretten met een relatief laag nicotine- en teergehalte. In veel Europese landen en ook in de VS mogen ze dan ook niet meer worden gepropageerd met toevoegingen als “mild” of “light”. Deze milde sigaretten zijn net zo schadelijk als alle andere. Integendeel, ze verleiden door hun lagere gehalte aan nicotine alleen maar om nog meer te roken en dieper te inhaleren, waardoor ze nog meer afhankelijk maken.

Roken belemmert wondgenezing

Wonden van niet-rokers genezen meestal beter dan die van rokers. Zo belemmert roken de wondgenezing na een chirurgische ingreep. Dat is vooral aangetoond bij borstoperaties.

Roken belast open wonden

Er bestaan veel fabels over roken. Maar er is één bewering die rokers voor waar kunnen aannemen. Rokers die onder het mes moeten, hebben in vergelijking met niet-rokers slechte papieren:

  • hun wonden genezen slechter;
  • en het komt gemakkelijker tot infecties.

Er is dus alles aan gelegen om voor een operatie tijdig te stoppen met roken.

Onvoldoende bloedtoevoer leidt tot afsterven van weefsel

Dat bleek na een analyse met gegevens van meer dan 180 onderzoeken. Die toonde aan dat het risico op necrose (het afsterven van weefsel) het grootst is. Onvoldoende bloedtoevoer is daar verantwoordelijk voor. Vergeleken met rokers of patiënten die ooit gerookt hebben, lopen niet-rokers de minste kans op wondcomplicaties na een operatie.

Roken voor en na een operatie wordt ontraden

In veel patiënteninformatie raadt men patiënten daarom aan om al enige tijd voor een operatie, maar ook daarna, niet te roken. Over de vraag hoe lang die periode moet duren, bestaan er geen uniforme aanbevelingen. Het varieert van enkele uren tot enkele weken voor en na de operatie. En wie weet, misschien is zo’n ingreep een goede aanleiding om voorgoed van het roken af te komen.


Vooral bij borstoperaties is roken een risicofactor

Een chirurg aan de Universiteit van Kopenhagen publiceerde in 2012 resultaten van vele en gerandomiseerde controle-onderzoeken. Cohortstudies zijn onderzoeken waarbij men personen uit een bepaalde leeftijdscategorie over een reeks van jaren volgt. Uit bedoelde studies bleek het verband tussen:

Het ging in de meeste onderzoeken over borstoperaties, borstverkleiningen of borstreconstructies na een borstamputatie. In vergelijking met niet-rokers lopen rokers een tot 4-voudig verhoogd risico op wondnecrose.