Rugpijn en psyche

Er zijn veel mensen met hevige rugpijn die op röntgenfoto’s of MRI-beeld weinig of geen afwijkingen te zien geven. De rug is ogenschijnlijk gezond maar de pijn is haast niet te harden.

Pijn en gebreken gaan vaak een eigen weg

Omgekeerd geldt hetzelfde: zou men zomaar honderd mensen zonder pijnklachten van de straat plukken voor een röntgen- of MRI-onderzoek, dan zou men versteld staan van het aantal probleemruggen dat men te zien kreeg: verkromming van de wervelkolom, artrose, hernia’s. Men kan ​​zich afvragen hoe al deze mensen nog steeds rechtop kunnen lopen. Maar het gaat hen prima.

Warmte, massage of gesprekken?

Pijn en gebreken aan de botten, hangen vaak maar weinig met elkaar samen. Spieren, pezen en bindweefsel daarentegen, zijn veel vaker betrokken bij pijnklachten. Door rugpijn getroffen patiënten hebben vaak meer baat bij een fysiotherapeut of psychotherapeut dan bij een orthopedist, juist omdat dié therapeuten een luisterend oor bieden en meer tijd hebben. Alleen al de gelegenheid om eindelijk eens te kunnen vertellen en te huilen, ontspant en lucht op.

Spieropbouw helpt niet altijd

Ook al wordt meestal gezegd dat spieropbouw goed helpt bij rugpijn, is dat lang niet bij iedereen het geval. Veel patiënten met pijn in de rug vergaat het met de goede oude massage nog altijd het beste, omdat er eindelijk iemand over hun rug streelt. De zenuwuiteinden (receptoren) die gevoelig zijn voor “streel-prikkels”, worden geactiveerd, de spieren ontspannen en de pijn wordt verlicht.

Verkeerde houding in combinatie met leed maakt de pijn

Er zijn beroepsmuzikanten die met hun scheve lichaamshouding oud worden en nauwelijks last hebben van pijn in de rug. En ook menige smid van weleer smeedde zijn hele leven met grote toewijding, maar rugpijn was voor hem geen thema. Wel zullen velen van ons zich in dít beeld herkennen:

  • je gaat achter de computer zitten om je belastingaangifte te doen en gelijk schiet de spanning in je rug;
  • maar zit je achter de computer om de eerstvolgende vakantiebestemming uit te zoeken, dat neemt de rug dat nauwelijks waar. 

Rugpijn kan worden veroorzaakt door een slechte lichaamshouding. Maar niet elke verkeerde houding leidt ook automatisch tot rugpijn. Het lijkt er vaak op dat alleen verdriet en ergernis in combinatie met een verkeerde houding tot pijn leiden.

Spit: pijn in de onderrug

Soms komt spit zomaar uit de lucht vallen. Eén verkeerde beweging en niets lukt meer. Vergeten zijn irritaties, zorgen en conflicten. Net als bij kiespijn draait nu alles om deze ene fysieke pijn. Toch moet men het psychische aandeel daarbij niet uit het oog verliezen. Soms helpt het om je af te vragen, wat eraan vooraf ging:

  • was er een conflict met de partner? 
  • zijn er seksuele problemen? 
  • bezorgt een boze schoonmoeder (“die heks”) of een nieuwe liefde jou problemen? 


Heksenscheut of heksenschot

Veel ziekten heten niet voor niets zoals ze heten. In sommige dialecten wordt spit ook wel “heksenscheut” of “heksenschot” genoemd. De symboliek in onze taal drukt veel waarheid uit. Wat een verademing is het dan als de dokter met een “spuit” komt en de pijn wegneemt. Vaak zijn dergelijke verbanden misschien wat vergezocht, maar soms kloppen ze verrassend goed. Is de pijn, de spanning en het verdriet voorbij, dan kan men vaak met een glimlach op menige heksenscheut of heksenschot terugkijken.

Rugpijn zit doorgaans niet alleen “tussen de oren”

Maar zoals zo vaak, kan niet volmondig worden gezegd dat pijn in de rug puur lichamelijk is of iets wat zich alleen tussen de oren afspeelt.

Is hardlopen bij rugpijn verstandig?

Rugpijn bij het hardlopen is onafhankelijk van leeftijd en fysieke conditie niet ongewoon. Het lichaam wordt immers bij deze sportsoort op velerlei wijze belast.

Volkssport hardlopen

Miljoenen mensen in Nederland genieten regelmatig van hardlopen. Tegelijkertijd klaagt bijna één op drie inwoners van rugpijn. Wie last heeft van dergelijke kwalen, kan zijn lichaam maar beter ontzien. Altans dat denkt menigeen. Maar artsen beweren precies het tegenovergestelde. Beweging stimuleert de revitalisering en kan ook vaak het herstel van de rug bevorderen.

Rugpijn en psyche

Belangrijk bij mensen met rugklachten is wel dat elke vorm van beweging eerst met hun behandelend arts moeten bespreken. Want spieropbouw helpt niet bij iedereen. Aangetoond is dat veel patiënten met rugpijn juist meer baat hebben bij de aloude massage. Dat massage de pijn verlicht, is trouwens ook verklaarbaar. Het heeft iets te maken  met de psyche.

Inactiviteit verhoogt het risico op blessures

Ook bij goed getrainde mensen kan tijdens het joggen van tijd tot tijd rugpijn optreden:

  • vooral de intensief belaste overgang van het lage deel van de wervelkolom met het heiligbeen, is daarvoor verantwoordelijk;
  • ook heupen of knieën kunnen bijdragen tot rugpijn bij het lopen. 

Meestal is de rugpijn bij het hardlopen van korte duur en het gevolg van overbelasting. In dat geval is er niets op tegen om met de training door te gaan. Maar blijvende de pijnen na enkele uren of zelfs meerdere dagen onverminderd aanhouden? Dan moet je als sporter een pauze inlassen en een arts raadplegen. Een langere trainingsonderbreking is echter maar zelden nodig. Want onderbreek je gedurende langere tijd je training vanwege rugpijn? Dan riskeert je zelfs een hoger blessurerisico bij hervatting van het joggen.


Hardlopen werkt preventief tegen rugpijn

Bezit je als sporter relatief slecht ontwikkelde buik- en rugspieren? Dan heeft het bekken de neiging om te kantelen. Het lichaam probeert dat te compenseren. Een vicieuze cirkel die vroeg of laat met rugpijn eindigt. Maar artsen beweren dat regelmatige lopers statistisch gezien aanwijsbaar minder kans op rugpijn hebben dan inactieve mensen. Wel doen sporters, en dus ook hardlopers, er goed aan om alleen te gaan joggen met een uitgerust lichaam.

De juiste loopschoen

Jarenlang gold het principe ‘hoe meer demping, hoe beter’. Loopschoenen kregen luchtkussentjes en gel-inlegzooltjes. De voeten werden letterlijk in de watten gelegd. Tegenwoordig zijn kenners van mening dat deze “verwennerij” juist blessures veroorzaakt, in plaats van die tegen te gaan. Sterk gedempte schoenen werken averechts en kunnen lopers schaden. Meer ervaren lopers neigen tot vaster materiaal en meer platte schoenen.